๓. ญาณวตฺถุสุตฺตวณฺณนา

[๓๓] ตติเย ตํ สุณาถาติ ตํ ญาณวตฺถุเทสนํ สุณาถ. ญาณวตฺถูนีติ เจตฺถ ญาณเมว ญาณวตฺถูติ เวทิตพฺพํ. ชรามรเณ ญาณนฺติอาทีสุ จตูสุ ปฐมํ สวนมยญาณํ สมฺมสนญาณํ ปฏิเวธญาณํ ปจฺจเวกฺขณญาณนฺติ จตุพฺพิธํ วฏฺฏติ, ตถา ทุติยํ. ตติยํ ปน ฐเปตฺวา สมฺมสนญาณํ ติวิธเมว โหติ, ตถา จตุตฺถํ. โลกุตฺตรธมฺเม ๓- หิ สมฺมสนํ นาม นตฺถิ. ชาติยา ญาณนฺติอาทีสุปิ เอเสว นโย. อิมินา ธมฺเมนาติ อิมินา จตุสจฺจธมฺเมน วา มคฺคญาณธมฺเมน วา.

ทิฏฺเฐนาติอาทีสุ ทิฏฺเฐนาติ ญาณจกฺขุนา ทิฏฺเฐน. วิทิเตนาติ ปญฺญาย วิทิเตน. อกาลิเกนาติ กิญฺจิ กาลํ อนติกฺกมิตฺวา ปฏิเวธานนฺตรํเยว ผลทายเกน. ปตฺเตนาติ อธิคเตน. ปริโยคาเฬฺหนาติ ปริโยคาหิเตน ปญฺญาย อนุปวิฏฺเฐน. อตีตานาคเต นยํ เนตีติ "เย โข เกจี"ติอาทินา นเยน อตีเต จ อนาคเต จ นยํ เนติ. เอตฺถ ปน ๔- จตุสจฺจธมฺเมน วา มคฺคญาณธมฺเมน วา สกฺกา อตีตานาคเต นยํ