อิทานิ อรหตฺตผลปจฺจเวกฺขณํ สตตวิหารญฺจ ทสฺเสตฺวา เทสนา นิวตฺเตตพฺพา สิยา, ตถา อกตฺวา อวิชฺชาคโตติ อิทํ กสฺมา คณฺหตีติ? ขีณาสวสฺส สมติกฺกนฺตวฏฺฏทุกฺขทสฺสนตฺถํ. อปิจ ปุน วฏฺฏํ อารภิตฺวา วิวฏฺเฏ กถิยมาเน พุชฺฌนกสตฺโต เจตฺถ อตฺถิ, ตสฺส อชฺฌาสยวเสนาปิ อิทํ คณฺหตีติ เวทิตพฺโพ. ตตฺถ อวิชฺชาคโตติ อวิชฺชาย คโต อุปคโต สมนฺนาคโต. ปุริสปุคฺคโลติ ปุริโสเยว ปุคฺคโล. อุภเยนาปิ สมฺมติกถํ กเถติ. พุทฺธานํ หิ สมฺมติกถา ปรมตฺถกถาติ เทฺว กถา โหนฺติ. ตตฺถ "สตฺโต นโร ปุริโส ปุคฺคโล ติสฺโส นาโค"ติ เอวํ ปวตฺตา สมฺมติกถา นาม. "ขนฺธา ธาตุโย อายตนานี"ติ เอวํ ปวตฺตา ปรมตฺถกถา นาม. ปรมตฺถกถํ กเถนฺตาปิ สมฺมตึ อมุญฺจิตฺวาว กเถนฺติ. เต สมฺมตึ ๕- กเถนฺตาปิ ปรมตฺถํ กเถนฺตาปิ สจฺจเมว กเถนฺติ. เตเนว วุตฺตํ:-

ทุเว สจฺจานิ อกฺขาสิ สมฺพุทฺโธ วทตํ วโร

สมฺมตึ ปรมตฺถญฺจ ตติยํ นูปลพฺภติ.