เต "อมฺหากํ นาม เอตํ กมฺมนฺ"ติ นิกฺขมิตฺวา "กตฺถ คมิสฺสามา"ติ จินฺเตตฺวา "มทฺทรฏฺฐํ นาม อิตฺถากาโร, มทฺทรฏฺฐํ ๒- คมิสฺสามา"ติ มทฺทรฏฺเฐ สาคลนครํ อคมํสุ. ตตฺถ ตํ สุวณฺณรูปกํ นฺหานตฺเถ ๓- ฐเปตฺวา เอกมนฺเต นิสีทึสุ. อถ ภทฺทาย ธาตี ภทฺทํ นฺหาเปตฺวา อลงฺกริตฺวา สิริคพฺเภ นิสีทาเปตฺวา นฺหายิตุํ อาคจฺฉนฺตี ตํ รูปกํ ทิสฺวา "อยฺยธีตา เม อิธาคตา"ติ สญฺญาย ตชฺเชตฺวา "ทุพฺพินีเต กึ ตฺวํ อิธาคตา"ติ ตลสตฺติกํ อุคฺคิริตฺวา "คจฺฉ สีฆนฺ"ติ คณฺฑึ ปสฺเส ปหริ. หตฺโถ ปาสาเณ ปฏิหโต วิย กมฺปิตฺถ. สา ปฏิกฺกมิตฺวา "เอวํ ถทฺธํ นาม มหาชีวํ ทิสฺวา `อยฺยธีตา เม'ติ สญฺญํ อุปฺปาเทสึ, อยฺยธีตาย หิ เม อยํ นิวาสนปฏิคฺคาหิกาปิ ๓- อยุตฺตา"ติ อาห. อถ นํ เต มนุสฺสา ปริวาเรตฺวา "เอวรูปา เต สามิธีตา"ติ ปุจฺฉึสุ. กึ เอสา, อิมาย สตคุเณน สหสฺสคุเณน มยฺหํ อยฺยา อภิรูปตรา, ทฺวาทสหตฺเถ คพฺเภ นิสินฺนาย ปทีปกิจฺจํ นตฺถิ, สรีโรภาเสเนว ตมํ วิธมตีติ. "เตนหิ อาคจฺฉา"ติ ตํ ขุชฺชํ คเหตฺวา สุวณฺณรูปกํ รถํ อาโรเปตฺวา โกสิยโคตฺตสฺส ฆรทฺวาเร ฐเปตฺวา อาคมนํ นิเวทยึสุ.

พฺราหฺมโณ ปฏิสนฺถารํ กตฺวา "กุโต อาคตตฺถา"ติ ปุจฺฉิ. มคธรฏฺเฐ มหาติตฺถคาเม กปิลพฺราหฺมณสฺส ฆรโตติ. กึ การณา อาคตาติ. อิมินา นาม

@๓ ม. นทีติตฺเถ ๓. สี. นิวาสนปฏิคฺคาหิกายปิ การเณนาติ. "กลฺยาณํ ตาตา, สมชาติโคตฺตวิภโว อมฺหากํ พฺราหฺมโณ, ทสฺสามิ ทาริกนฺ"ติ ปณฺณาการํ คณฺหิ. เต กปิลพฺราหฺมณสฺส สาสนํ ปหิณึสุ "ลทฺธา ทาริกา, กตฺตพฺพํ กโรถา"ติ. ตํ สาสนํ สุตฺวา ปิปฺผลิมาณวสฺส อาโรจยึสุ "ลทฺธา กิร ทาริกา"ติ. มาณโว "อหํ น ลภิสฺสามีติ จินฺเตสึ, อิเม ลทฺธาติ จ วทนฺติ, อนตฺถิโก หุตฺวา ปณฺณํ เปเสสฺสามี"ติ รโหคโต ปณฺณํ ลิขิ "ภทฺทา อตฺตโน ชาติโคตฺตโภคานุรูปํ ฆรวาสํ ลภตุ, อหํ นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิสฺสามิ, มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสารินี อโหสี"ติ. ภทฺทาปิ "อสุกสฺส กิร มํ ทาตุกามา"ติ สุตฺวา รโหคตา ปณฺณํ ลิขิ "อยฺยปุตฺโต อตฺตโน ชาติโคตฺตโภคานุรูปํ ฆราวาสํ ลภตุ, อหํ นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิสฺสามิ, มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสารี อโหสี"ติ. เทฺวปิ ปณฺณานิ อนฺตรามคฺเค สมาคจฺฉึสุ. "อิทํ กสฺส ปณฺณนฺ"ติ ปิปฺผลิมาณเวน ภทฺทาย ปหินนฺติ. อิทํ กสฺส ปณฺณนฺติ. ภทฺทาย ปิปฺผลิมาณวสฺส ปหินนฺติ จ วุตฺเต เทฺวปิ วาเจตฺวา "ปสฺสถ ทารกานํ กมฺมนฺ"ติ ผาเลตฺวา อรญฺเญ ฉฑฺเฑตฺวา สมานปณฺณํ ลิขิตฺวา อิโต จ เอโต จ เปเสสุํ. อิติ เตสํ อนิจฺฉมานานํเยว สมาคโม อโหสิ.