วาณิชา ๑- อโนชาเทวิยา สนฺติกํ คนฺตฺวา ปณฺณํ ทสฺเสสุํ. สา วาเจตฺวา "รญฺญา ตุมฺหากํ พหู กหาปณา ทินฺนา, กึ ตุเมฺหหิ กตํ ตาตา"ติ ปุจฺฉิ. ปิยสาสนํ เทวิ อานีตนฺติ. อเมฺหปิ สกฺกา ตาตา สุณาเปตุนฺติ. สกฺกา เทวิ, อุจฺฉิฏฺฐมุเขหิ ปน วตฺตุํ น สกฺกาติ. สา สุวณฺณภิงฺคาเรน อุทกํ ทาเปสิ. เต มุขํ วิกฺขาเลตฺวา รญฺโญ อาโรจิตนเยเนว อาโรเจสุํ. สาปิ สุตฺวา อุปฺปนฺนปาโมชฺชา เตเนว นเยน เอเกกสฺมึ ปเท ติกฺขตฺตุํ ปฏิญฺญํ คเหตฺวา ปฏิญฺญาคณนาย ตีณิ ตีณิ กตฺวา ๒- นว สตสหสฺสานิ อทาสิ. วาณิชา สพฺพานิปิ ทฺวาทส สตสหสฺสานิ ลภึสุ. อถ เน "ราชา กหํ ตาตา"ติ ปุจฺฉิ. ปพฺพชิสฺสามีติ นิกฺขนฺโต เทวีติ. "เตนหิ ตาตา ตุเมฺห คจฺฉถา"ติ เต อุยฺโยเชตฺวา รญฺญา สทฺธึ คตานํ อมจฺจานํ มาตุคาเม ปกฺโกสาเปตฺวา "ตุเมฺห อตฺตโน สามิกานํ คตฏฺฐานํ ชานาถ อมฺมา"ติ ปุจฺฉิ. ชานาม อยฺเย, รญฺญา

ราชาปิ อมจฺจสหสฺเสน สทฺธึ คงฺคาย ตีรํ ปาปุณิ. ตสฺมึ จ สมเย คงฺคา ปูรา โหติ. อถ นํ ทิสฺวา "อยํ คงฺคา ปูรา จณฺฑมจฺฉากิณฺณา, อเมฺหหิ สทฺธึ อาคตา ทาสา วา มนุสฺสา วา นตฺถิ, เย โน นาวํ วา อุฬุมฺปํ วา กตฺวา ทเทยฺยุํ, เอตสฺส ปน สตฺถุ คุณา นาม เหฏฺฐา อวีจิโต อุปริ ยาว ภวคฺคา ปตฺถตา, สเจ เอส สตฺถา สมฺมาสมฺพุทฺโธ, อิเมสํ อสฺสานํ ขุรปิฏฺฐานิ มา เตเมนฺตู"ติ อุทกปิฏฺเฐน อสฺเส ปกฺขนฺทาเปสุํ. เอกอสฺสสฺสาปิ ขุรปิฏฺฐิมตฺตํ น เตมิ, ราชมคฺเคน คจฺฉนฺตา วิย ปรตีรํ ปตฺวา ปุรโต อญฺญํ มหานทึ ปาปุณึสุ. ตตฺถ อญฺญา สจฺจกิริยา นตฺถิ, ตาย เอว สจฺจกิริยาย ตมฺปิ อฑฺฒโยชนวิตฺถารํ นทึ อติกฺกมึสุ. อถ ตติยํ จนฺทภาคํ นาม มหานทึ ปตฺวา ตมฺปิ ตาย เอว สจฺจกิริยาย อติกฺกมึสุ.

สตฺถาปิ ตํทิวสํ ปจฺจูสสมเย มหากรุณาสมาปตฺติโต วุฏฺฐาย โลกํ โอโลเกนฺโต "อชฺช มหากปฺปิโน ติโยชนติกํ รชฺชํ ปหาย อมจฺจสหสฺสปริวาโร มม สนฺติเก ปพฺพชิตุํ อาคจฺฉตี"ติ ทิสฺวา "ยา เตสํ ปจฺจุคฺคมนํ กาตุํ ยุตฺตนฺ"ติ ปาโตว สรีรปฏิชคฺคนํ กตฺวา ภิกฺขุสํฆปริวาโร สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต สยเมว ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา อากาเส อุปฺปติตฺวา จนฺทภาคาย นทิยา ตีเร เตสํ อุตฺตรณติตฺถสฺส อภิมุเข ฐาเน