เอตฺถ จ โอฬาริเก วตฺถุสฺมึ โอชา ปริตฺตา โหติ ทุพฺพลา, สุขุเม พลวตี. ตถา หิ เอกปตฺตปูรมฺปิ ยาคุํ ปีโต ๓- มุหุตฺเตเนว ชิฆจฺฉิโต โหติ ยงฺกิญฺจิเทว ขาทิตุกาโม, สปฺปึ ปน ปสตมตฺตํ ปิวิตฺวา ทิวสํ อโภตฺตุกาโมว ๔- โหติ. ตตฺถ วตฺถุ กมฺมชเตชสงฺขาตํ ปริสฺสยํ วิโนเทติ, น ปน สกฺโกติ ปาเลตุํ. โอชา ปน ปาเลติ, น สกฺโกติ ปริสฺสยํ วิโนเทตุํ. เทฺว ปน เอกโต หุตฺวา ปริสฺสยญฺเจว วิโนเทนฺติ ปาเลนฺติ จาติ.

ผสฺโส ทุติโยติ จกฺขุสมฺผสฺสาทิ ฉพฺพิโธปิ ผสฺโส เอเตสุ จตูสุ อาหาเรสุ ทุติโย อาหาโรติ เวทิตพฺโพ. เทสนานโย เอว เจส, ตสฺมา อิมินา นาม การเณน ทุติโย ตติโย จาติ อิทเมตฺถ น คเวสิตพฺพํ. มโนสญฺเจตนาติ เจตนา เอว วุจฺจติ. วิญฺญาณนฺติ จิตฺตํ. อิติ ภควา อิมสฺมึ ฐาเน อุปาทินฺนกานุปาทินฺนกวเสน เอกราสึ กตฺวา จตฺตาโร อาหาเร ทสฺเสสิ. กพฬิงฺการาหาโร หิ อุปาทินฺนโกปิ อตฺถิ อนุปาทินนฺโกปิ, ตถา ผสฺสาทโย. ตตฺถ สปฺปาทีหิ คิลิตานํ มณฺฑูกาทีนํ วเสน อุปาทินฺนกกพฬิงฺการาหาโร ทฏฺฐพฺโพ.

@๓ ม. ปิวโต ๔ ฉ.ม. อโภตฺตุกาโม มณฺฑูกาทโย หิ สปฺปาทีหิ คิลิตา อนฺโตกุจฺฉิคตาปิ กิญฺจิ กาลํ ชีวนฺติเยว. เต ยาว อุปาทินฺนกปกฺเข ติฏฺฐนฺติ, ตาว อาหารตฺถํ น สาเธนฺติ. ภิชฺชิตฺวา ปน อนุปาทินฺนกปกฺเข ฐิตา สาเธนฺติ. ตถาปิ อุปาทินฺนกาหาโรติ วุจฺจนฺตีติ. อิทํ ปน อาจริยานํ น รุจฺจตีติ อฏฺฐกถายเมว ปฏิกฺขิปิตฺวา อิทํ วุตฺตํ:- อิเมสํ สตฺตานํ ขาทนฺตานมฺปิ อขาทนฺตานมฺปิ ภุญฺชนฺตานมฺปิ อภุญฺชนฺตานมฺปิ ปฏิสนฺธิจิตฺเตเนว สหชาตา กมฺมชาตา โอชา นาม อตฺถิ, สา ยาว สตฺตมาปิ ทิวสา ๑- ปาเลติ, อยเมว อุปาทินฺนกกพฬิงฺการาหาโรติ เวทิตพฺโพ. ๒- เตภูมิกวิปากวเสน อุปาทินฺนกผสฺสาทโย เวทิตพฺพา, เตภูมิกกุสลากุสลกิริยาวเสน อนุปาทินฺนกา. โลกุตฺตรา ปน รุฬฺหิวเสน กถิตาติ.

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อาหารสูตร”