สฬายตนปจฺจยา ผสฺโสติ อิธาปิ ภควา อุตฺตรึ ปญฺหสฺส โอกาสํ เทนฺโต เทสนํ นิฏฺฐาเปสิ. ทิฏฺฐิคติโก หิ นวปุจฺฉํ อุปฺปาเทตุํ น สกฺโกติ, นิฏฺฐานํเยว ๑- ปน คณฺหิตฺวา ปุจฺฉติ, เตนสฺส ภควา โอกาสํ อทาสิ. อตฺโถ ปน สพฺพปเทสุ วุตฺตนเยเนว คเหตพฺโพ. "โก นุ โข ภนฺเต ภวตี"ติ กสฺมา น ปุจฺฉติ? ทิฏฺฐิคติกสฺส หิ สตฺโต นาม ภูโต นิพฺพตฺโตเยวาติ ๒- ลทฺธิ, ตสฺมา อตฺตโน ลทฺธิวิรุทฺธํ อิทนฺติ น ปุจฺฉติ. อปิจ อิทปฺปจฺจยา อิทํ อิทปฺปจฺจยา อิทนฺติ พหูสุ ฐาเนสุ กถิตตฺตา สญฺญตฺตึ อุปคโต, เตนาปิ น ปุจฺฉติ. สตฺถา วาปิ "อิมสฺส พหุํ ปุจฺฉนฺตสฺสาปิ ติตฺติ นตฺถิ, ตุจฺฉปุจฺฉเมว ๓- ปุจฺฉตี"ติ อิโต ปฏฺฐาย เทสนํ เอกาพทฺธํ กตฺวา เทเสสิ. ฉนฺนํ เตฺววาติ ยโต ปฏฺฐาย เทเสนาย อารุฬฺหํ, ๔- ตเมว คเหตฺวา เทสนํ วิวฏฺเฏนฺโต ๕- เอวมาห. อิมสฺมึ ปน สุตฺเต

@๔ ฉ.ม. เทสนา อารุฬฺหํ ๕ ม. วิวชฺเชนฺโต วิญฺญาณนามรูปานํ อนฺตเร เอโก สนฺธิ, เวทนาตณฺหานํ อนฺตเร เอโก ภวชาตีนํ อนฺตเร เอโกติ. ทุติยํ.

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๕๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ผัคคุนสูตร”