@๒ ฉ.ม., อิ. เทสนาญาณมฺปิ ๓ ฉ.ม. อญฺญาสิโกณฺฑญฺญสฺส

@๔ สี., ม. กมฺมสมุทโย ๕ ขุ.ปฏิ. ๓๑/๑๐๖/๗๙ (สฺยา) อิโต อุทฺธํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ เวทยิตสญฺชานนอภิสงฺขรณวิชานนสภาวญฺเจว สุขาทิรูปสญฺญาทิปสาทจกฺขุวิญฺญาณาทิเภทญฺจ ๑- อาทึ กตฺวา ลกฺขณรสปจฺจุปฏฺฐาน- ปทฏฺฐานวเสน อนวเสสเวทนาสญฺญาสงฺขารวิญฺญาณปริคฺคโห วุตฺโต. อิติ เวทนาย สมุทโยติอาทีหิ ปน เอวํ ปริคฺคหิตานํ เวทนาสญฺญาสงฺขารวิญฺญาณานํ สมุทโย วุตฺโต. ตตฺราปิ อิตีติ เอวํ สมุทโย โหตีติ อตฺโถ. เตสมฺปิ วิตฺถาโร "อวิชฺชาสมุทยา เวทนาสมุทโย"ติ ๒- รูเป วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. อยํ ปน วิเสโส:- ตีสุ ขนฺเธสุ "อาหารสมุทยา"ติ อวตฺวา "ผสฺสสมุทยา"ติ วตฺตพฺพํ, วิญฺญาณกฺขนฺเธ "นามรูปสมุทยา"ติ, อฏฺฐงฺคมปทมฺปิ เตสํเยว วเสน โยเชตพฺพํ. อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถารโต ปน อุทยพฺพยวินิจฺฉโย สพฺพาการปริปูโร วิสุทฺธิมคฺเค วุตฺโต.

อิมสฺมึ สติ อิทํ โหตีติ อยมฺปิ อปโร สีหนาโท. ตสฺสตฺโถ:- อิมสฺมึ อวิชฺชาทิเก ปจฺจเย สติ อิทํ สงฺขาราทิกํ ผลํ โหติ. อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชตีติ อิมสฺส อวิชฺชาทิกสฺส ปจฺจยสฺส อุปฺปาทา อิทํ สงฺขาราทิกํ ผลํ อุปฺปชฺชติ. อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหตีติ อิมสฺมึ อวิชฺชาทิเก ปจฺจเย อสติ อิทํ สงฺขาราทิกํ ผลํ น โหติ. อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌตีติ อิมสฺส อวิชฺชาทิกสฺส ปจฺจยสฺส นิโรธา อิทํ สงฺขาราทิกํ ผลํ นิรุชฺฌติ. อิทานิ ยถา ตํ โหติ เจว นิรุชฺฌติ จ, ตํ วิตฺถารโต เทเสนฺโต ยทิทํ อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขาราติอาทิมาห.