๓. อุปนิสสูตร
3. Upanisasuttavaṇṇanā
[23] Tatiye "jānato ahan"tiādīsu jānatoti jānantassa. Passatoti passantassa. Dvepi padāni ekatthāni, byañjanameva nānaṃ. Evaṃ santepi "jānato"ti ñāṇalakkhaṇaṃ upādāya puggalaṃ niddisati. Ājānanalakkhaṇaṃ hi ñāṇaṃ. "passato"ti ñāṇappabhāvaṃ upādāya. Passanappabhāvaṃ hi ñāṇaṃ, ñāṇasamaṅgī puggalo cakkhumā viya cakkhunā rūpāni, ñāṇena vivaṭe dhamme passati. Āsavānaṃ khayanti ettha āsavānaṃ pahānaṃ asamuppādo khīṇākāro natthibhāvoti ayampi āsavakkhayoti vuccati, bhaṅgopi maggaphalanibbānānipi. "āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttin"tiādīsu hi khīṇākāro āsavakkhayoti vuccati. "yo āsavānaṃ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānan"ti ettha bhaṅgo.
"sekkhassa sekkhamānassa ujumaggānusārino
khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ tato aññā anantarā"ti ettha maggo. So hi āsave khepento vūpasamento uppajjati, tasmā āsavānaṃ khayoti vutto. "āsavānaṃ khayā samaṇo hotī"ti ettha phalaṃ. Taṃ hi āsavānaṃ khīṇante. Uppajjati, tasmā āsavānaṃ khayoti vuttaṃ.