@3 Ma. na sacchikarosi 4 cha.Ma.,i. sabbathāva Adinnaṃ nāma dānaṃ natthi, apūritapāramī nāma natthi. "ajja paccayākāraṃ paṭivijjhissāmī"ti ca pana me nirussāhaṃ viya mārabalaṃ vidhamantassa ayaṃ mahāpaṭhavī dvaṅtagulamattampi nākampi, tathā paṭhamayāme pubbenivāsaṃ majjhimayāme ca dibbacakkhuṃ sampādentassa. Pacchimayāme pana me balavapaccūsasamaye "avijjā saṅkhārānaṃ navahi ākarehi paccayo hotī"ti diṭṭhamattena dasasahassalokadhātu ayadaṇḍena ākoṭitakaṃsatālo viya viravasataṃ viravasahassaṃ muñcamānā vātāhate paduminipaṇṇe udakabindu viya akampittha. Evaṃ gambhīro cāyaṃ ānanda paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca, etassa ānanda dhammassa ananubodhā .pe. Nātivattati.

Etassa dhammassāti etassa paccayadhammassa. Ananubodhāti ñātapariññāvasena ananubujjhanā. Appaṭivedhāti tīraṇapahānapariññāvasena appaṭivijjhanā. Tantākulajātāti tantaṃ viya ākulajātā. Yathā nāma dunnikkhittaṃ mūsikacchinnaṃ pesakārānaṃ tantaṃ tahiṃ tahiṃ ākulaṃ hoti, "idaṃ aggaṃ idaṃ mūlan"ti aggena vā aggaṃ mūlena vā mūlaṃ samānetuṃ dukkaraṃ hoti, evameva sattā imasmiṃ paccayākāre khalitā ākulā byākulā honti, na sakkonti paccayākāraṃ ujuṃ kātuṃ. Tattha tantaṃ paccattapurisakāre ṭhatvā sakkāpi bhaveyya ujuṃ kātuṃ, ṭhapetvā pana dve bodhisatte añño satto attano dhammatāya paccayākāraṃ ujuṃ kātuṃ samattho nāma natthi. Yathā pana ākulaṃ tantaṃ kañjikaṃ datvā kocchena pahataṃ tattha tattha guḷakajātaṃ hoti gaṇṭhibaddhaṃ, evamime sattā paccayesu pakkhalitvā paccaye ujuṃ kātuṃ asakkontā dvāsaṭṭhidiṭṭhigatavasena guḷakajātā honti

@2 cha.Ma. diṭṭhamatteyeva 3 cha.Ma., ākoṭitakaṃsathālo

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๑๗๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. นิทานสูตร”