Cittantiādi sabbaṃ manāyatanasseva nāmaṃ. Taṃ hi cittavatthutāya cittagocaratāya sampayuttadhammacittatāya ca cittaṃ, mananaṭṭhena mano, vijānanaṭṭhena viññāṇanti vuccati. Nālanti na samattho. Ajjhositanti taṇhāya gilitvā pariniṭṭhapetvā gahitaṃ. Mamāyitanti taṇhāmamattena mama idanti gahitaṃ. Parāmaṭṭhanti diṭṭhiyā parāmasitvā gahitaṃ. Etaṃ mamāti taṇhāgāho, tena aṭṭhasatataṇhāvicaritaṃ gahitaṃ hoti. Esohamasmīti mānagāho, tena nava mānā gahitā honti. Eso me attāti diṭṭhigāho, tena dvāsaṭṭhī diṭṭhiyo gahitā honti. Tasmāti yasmā evaṃ dīgharattaṃ gahitaṃ, tasmā nibbindituṃ na samattho.

Varaṃ bhikkhaveti idaṃ kasmā āha? paṭhamaṃ hīnena rūpaṃ pariggahetuṃ Ayuttarūpaṃ kataṃ, arūpaṃ yuttarūpaṃ, atha "tesaṃ bhikkhūnaṃ rūpato gāho nikkhamitvā arūpaṃ gato"ti ñatvā taṃ nikkaḍḍhituṃ imaṃ desanaṃ ārabhi. Tattha attato upagaccheyyāti attāti gaṇheyya. Bhiyyopīti vassasatato uddhampi. Kasmā pana bhagavā evamaha, kiṃ atirekavassasataṃ tiṭṭhamānaṃ rūpaṃ nāma atthi, nanu paṭhamavaye

@2 cha.Ma.,i. paṭhamaṃ hi tena 3 Sī.,i. tiṭṭhamānaṃ nāma Pavattaṃ rūpaṃ majjhimavayaṃ na pāpuṇāti, majjhimavaye pavattaṃ pacchimavayaṃ, purebhatte pavattaṃ pacchābhattaṃ, pacchābhatte pavattaṃ paṭhamayāmaṃ, paṭhamayāme pavattaṃ majjhimayāmaṃ, majjhimayāme pavattaṃ pacchimayāmaṃ na pāpuṇāti, tathā gamane pavattaṃ ṭhānaṃ, ṭhāne pavattaṃ nisajjaṃ, nisajjāya pavattaṃ sayanaṃ na pāpuṇāti, ekairiyāpathepi pādassa uddharaṇe pavattaṃ atiharaṇaṃ, atiharaṇe pavattaṃ vītiharaṇaṃ, vītiharaṇe pavattaṃ vossajjanaṃ, vossajjane pavattaṃ sannikkhepanaṃ, sannikakhepane pavattaṃ sannirujjhanaṃ na pāpuṇāti, tattha tattheva odhiodhi pabbapabbaṃ hutvā tattakapāle pakkhittatilā viya taṭataṭāyantā saṅkhārā bhijjantīti? saccametaṃ. Yathā pana padīpassa jalato jālā tantaṃ vaṭṭippadesaṃ anatikkamitvā tattha tattheva jijjati, atha ca pana paveṇisambandhavasena sabbarattiṃ jalito padīpoti vuccati, evamidhāpi paveṇivasena ayampi kāyo evaṃ ciraṭṭhitiko viya katvā dassito.

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๑๗๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อัสสุตวตาสูตร ที่ ๑”