Katamā anumatipucchā. Bhagavā bhikkhūnaṃ anumatiyā pañhaṃ pucchati "taṃ kiṃ maññatha bhikkhave rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā"ti, aniccaṃ bhante. Yampanāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti, dukkhaṃ bhante. Yampanāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ "etaṃ mama esohamasmi eso me attā"ti, no hetaṃ bhanteti. Ayaṃ anumatipucchā.

Katamā kathetukamyatāpucchā. Bhagavā bhikkhūnaṃ kathetukamyatāya pañhaṃ pucchati "cattārome bhikkhave satipaṭṭhānā. Katame cattāro"ti, ayaṃ kathetukamyatāpucchā.

Tattha buddhānaṃ purimā tisso pucchā natthi. Kasmā? buddhānaṃ hi tīsu Addhāsu kiñci saṅkhataṃ addhāvimuttaṃ vā asaṅkhataṃ adiṭṭhaṃ ajotitaṃ atulitaṃ atīritaṃ avibhūtaṃ avibhāvitaṃ nāma natthi, tena nesaṃ adiṭṭhajotanāpucchā natthi. Yaṃ pana bhagavatā attano ñāṇena paṭividdhaṃ, tassa aññena samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā saddhiṃ saṃsandanakiccaṃ natthi, tenassa diṭṭhasaṃsandanāpucchā natthi. Yasmā paneso akathaṃkathī tiṇṇavicikiccho sabbadhammesu vihatasaṃsayo, tenassa vimaticchedanāpucchā natthi. Itarā pana dve pucchā bhagavato atthi, tāsu ayaṃ kathetukamyatāpucchāti veditabbā.

Idāni tāya pucchāya saddhiṃ paccayākāraṃ vibhajanto avijjāpaccayā bhikkhave saṅkhārātiādimāha. Ettha ca yathā nāma "pitaraṃ kathessāmī"ti āraddho

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. เทศนาสูตร”