Pañcakāmaguṇikoti pañcakāmaguṇasambhavo rāgo pariññāto hoti. Ettha pana tisso pariññā ekapariññā sabbapariññā mūlapariññāti. Katamā ekapariññā? yo bhikkhu jivhādvāre ekarasataṇhaṃ parijānāti, tena pañcakāmaguṇiko rāgo pariññātova hotīti. Kasmā? tassāyeva tattha uppajjanato. Sāyeva hi taṇhā cakkhudvāre uppannā rūparāgo nāma hoti, sotadvārādīsu uppannā saddarāgādayo. Iti yathā ekasseva corassa pañca magge hanato ekasmiṃ magge gahetvā sīse chinne pañcapi maggā khemā honti, evaṃ jivhādvāre rasataṇhāya pariññātāya pañcakāmaguṇiko rāgo pariññāto hotīti ayaṃ ekapariññā nāma.

Katamā sabbapariññā? patte pakkhittapiṇḍapātasmiṃ hi ekasmiṃyeva Pañcakāmaguṇikarāgo labbhati. Kathaṃ? parisuddhaṃ tāvassa vaṇṇaṃ olokayato rūparāgo Hoti, uṇhe sappimhi tattha āsiñcante paṭapaṭāti saddo uṭṭhahati, tathārūpaṃ khādanīyaṃ vā khādantassa murumurādisaddo uppajjati, taṃ assādayato saddarāgo. Jīrakādisambhāragandhaṃ assādentassa gandharāgo, sādhurasavasena rasarāgo. Mudubhojanaṃ phassavantanti assādayato phoṭṭhabbarāgo. Iti imasmiṃ āhāre satisampajaññena pariggahetvā nicchandarāgaparibhogena paribhutte sabbopi so pariññāto hotīti ayaṃ sabbapariññā nāma.

Katamā mūlapariññā? pañcakāmaguṇikarāgassa hi kabaḷiṅkārāhāro mūlaṃ. Kasmā? tasmiṃ sati tassuppattito. Brāhmaṇatissabhaye kira dvādasa vassāni jāyapatikānaṃ upanijjhānacittannāma nāhosi. Kasmā? āhāramandatāya. Bhaye pana vūpasante yojanasatiko tāmbapaṇṇidīpo dārakānaṃ jātamaṅgalehi ekamaṅgalo ahosi. Iti mūlabhūte āhāre pariññāte pañcakāmaguṇiko rāgo pariññātova hotīti ayaṃ mūlapariññā nāma.