dhammuddhaccakusalo hoti na ca sammoha gacchatī"ti. Idaṃ vipassanāñāṇassa upakkilesajātaṃ adhigamasaddhammapaṭirūpakaṃ nāma. Tisso pana saṅgītiyo anāruḷhaṃ dhātukathā ārammaṇakathā asubhakathā ñāṇavatthukathā vijjākaraṇḍakoti imehi pañcahi kathāvatthūhi paribāhiraṃ guḷhavinayaṃ guḷhavessantaraṃ guḷhamahosathaṃ vaṇṇapiṭakaṃ aṅgulimālapiṭakaṃ raṭṭhapālagajjitaṃ āḷavakagajjitaṃ vedallapiṭakanti abuddhavacanaṃ pariyattasaddhammapaṭirūpakaṃ nāma.

Jātarūpapaṭirūpakanti suvaṇṇakārassa viddhaṃ ārakūṭamayaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ ābharaṇajātaṃ. Chaṇakālesu hi manussā "ābharaṇabhaṇḍakaṃ gaṇhissāmā"ti āpaṇaṃ gacchanti. Atha ne āpaṇikā evaṃ vadanti "sace tumhe ābharaṇatthikā, imāni gaṇhatha. Imāni hi ghanāni ceva vaṇṇavantāni ca appagghāni cā"ti. Te tesaṃ sutvā "kāraṇaṃ ime vadanti, imāni pilandhitvā sakkā nakkhattaṃ kīḷituṃ, sobhanti ceva appagghāni cā"ti tāni gahetvā gacchanti. Suvaṇṇabhaṇḍaṃ avikkiyamānaṃ niddahitvā ṭhapetabbaṃ hoti. Evaṃ taṃ jātarūpapaṭirūpake uppanne antaradhāyati nāma.

Atha saddhammassa antaradhānaṃ hotīti adhigamasaddhammassa paṭipattisaddhammassa pariyattisaddhammassāti tividhassāpi saddhammassa antaradhānaṃ hoti. Paṭhamabodhiyaṃ hi bhikkhū paṭisambhidappattā ahesuṃ. Atha kāle gacchante paṭisambhidā pāpuṇituṃ na sakkhiṃsu, chaḷabhiññā ahesuṃ. Tato cha abhiññā pāpuṇituṃ asakkontā tisso

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๓๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๓. สัทธรรมปฏิรูปกสูตร”