Nanu ca kassapasammāsambuddhakāle kapilo nāma anācāro bhikkhu "pātimokkhaṃ uddisissāmī"ti vījaniṃ gahetvā āsane nisinno "atthi imasmiṃ vattantā"ti pucchi, atha tassa bhayena yenampi pātimokkho vattati, tepi "mayaṃ vattāmā"ti avatvā "na vattāmā"ti vadiṃsu, so vījaniṃ ṭhapetvā uṭṭhāyāsanā gato, tadā sammāsambuddhassa sāsanaṃ osakkitanti? kiñcāpi osakkitaṃ, pariyatti pana ekanteneva pamāṇaṃ. Yathā hi mahato taḷākassa pāliyā thirāya udakaṃ na ṭhassatīti na vattabbaṃ, udake sati padumādīni pupphāni na pupphissantīti na vattabbaṃ, evameva madātaḷākassa thirapālisadise tepiṭake buddhavacane sati mahātaḷāke udakasadisā paṭipattapūrakā kulaputtā natthīti na vattabbā. Tesu sati mahātaḷāke padumādīni pupphāni viya sotāpannādayo ariyapuggalā natthīti na vattabbanti evaṃ ekantato pariyattiyeva pamāṇaṃ.

Paṭhavīdhātūti dvesatasahassāni cattāri ca nahutāni bahalā mahāpaṭhavī. Āpodhātūti paṭhavīto paṭṭhāya yāva subhakiṇhabrahmalokā uggataṃ kappavināsakaṃ udakaṃ. Tejodhātūti paṭhavito paṭṭhāya yāva ābhassarabrahmalokā uggato kappavināsako aggi. Vāyodhātūti paṭhavito paṭṭhāya yāva vehapphalabrahmalokā uggato kappavināsako vāYu. Etesu hi ekadhammopi satthusāsanaṃ antaradhāpetuṃ na sakkoti, tasmā evamāha. Idheva te uppajjantīti lohato lohakhādakamalaṃ viya imasmiṃ mayhaṃyeva sāsane te uppajjanti. Moghapurisāti. Tucchapurisā.

Ādikeneva opilavatīti ettha ādikenāti ādānena gahaṇena. Opilavatīti nimmujjati. Idaṃ vuttaṃ hoti:- yathā udakagatā nāvā bhaṇḍaṃ gaṇhantī nimmuj- jati, evaṃ pariyattiādīnaṃ pūraṇena saddhammassa antaradhānaṃ na hoti. Pariyattiyā hi