@3 Sī.,i. upalāḷayamānasseva Nicchāresi. Rājā "kimetaṃ kimetaṃ upadhārethā"ti āha. Upadhārayamānā aññaṃ adisvā "atthassa dubbinicchitattā evaṃ kataṃ bhavissatī"ti puna sāmikameva sāmikaṃ katvā "ñatvā nu kho kumāro evaṃ karotī"ti vīmaṃsantā puna sāmikaṃ assāmikaṃ akaṃsu. Puna bodhisatto tatheva saddaṃ nicchāresi. Athakho rājā "jānāti mahāpuriso"ti tato paṭṭhāya appamatto ahosi. Tena vuttaṃ "viceyya viceyya kumāro atthe manāyatīti kho bhikkhave vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya `vipassī vipassī'tveva samaññā udapādī"ti.

Bhagavatoti bhāgyasampannassa. Arahatoti rāgādīnaṃ arīnaṃ hatattā, saṃsāracakkassa vā arānaṃ hatattā, paccayānaṃ vā arahattā arahāti evaṃ guṇato uppannanāmadheyyassa. Sammāsambuddhassāti sammā nayena hetunā sāmaṃ paccattapurisakārena cattāri saccāni buddhassa. Pubbeva sambodhāti sambodho vuccati catūsu maggesu ñāṇaṃ. Tato pubbeva. Bodhisattasseva satoti ettha bodhīti ñāṇaṃ, bodhimā satto bodhisatto, ñāṇavā paññavā paṇḍitoti attho. Buddhānaṃ hi pādamūle abhinīhārato paṭṭhāya paṇḍitova so satto, na andhabāloti bodhisatto. Yathā vā udakato uggantvā ṭhitaṃ paripākagataṃ padumaṃ suriyarasmisamphassena avassaṃ bujjhissatīti bujjhanakapadumanti vuccati, evaṃ buddhānaṃ santike byākaraṇassa laddhattā avassaṃ anantarāyena pāramiyo pūretvā bujjhissatīti bujjhanakasattotipi bodhisatto. Yā ca esā catumaggañāṇasaṅkhātā bodhi, taṃ patthayamāno pavattatīti bodhiyaṃ satto āsattotipi bodhisatto. Evaṃ guṇato uppannanāmavasena bodhisattasseva sato. Kicchanti dukkhaṃ. Āpannoti anuppatto. Idaṃ vuttaṃ hoti:- aho ayaṃ sattaloko dukkhaṃ anuppattoti. Cavati

@3 dī. Ma. 10/41/18 4 cha.Ma. rāgādiarīnaṃ