9. Tissasuttavaṇṇanā

[243] Navame dummanoti uppannadomanasso. Kasmā panāyaṃ evaṃ dukkhī dummano jātoti? khattiyapabbajito hesa, tena naṃ pabbājetvā dupaṭṭasāṭakaṃ nivāsāpetvā varacīvaraṃ pārupetvā akkhīni añjetvā manosilātelena sīsaṃ makkhesuṃ. So bhikkhūsu rattiṭṭhānadivāṭṭhānaṃ gatesu "bhikkhunā nāma vivittokāse nisīditabban"ti ajānanto bhojanasālaṃ gantvā mahāpīṭhaṃ āruhitvā nisīdi. Disāvacarā āgantukā paṃsukūlikā bhikkhū āgantvā "imināva nīhārena rajokiṇṇehi gattehi na sakkā dasabalaṃ passituṃ, bhaṇḍakaṃ tāva ṭhapessāmā"ti bhojanasālaṃ agamaṃsu. So tesu mahātheresu āgacchantesu niccalo nisīdiyeva. Aññe bhikkhū "pādavattaṃ karoma, tālavaṇṭena vījāmā"ti āpucchanti. Ayaṃ pana nisinnakova "kativassatthā"ti pucchitvā "mayaṃ avassikā, tumhe pana kativassatthā"ti vutte "mayaṃ ajja pabbajitā"ti āha. Atha naṃ bhikkhū "āvuso adhunā chinnacūḷosi, ajjāpi te sīsamūle ūkāgandho vāyatiyeva, tvaṃ nāma ettakesu vuḍḍhataresu vattaṃ āpucchantesu nissaddo niccalo nisinno, apacitimattampi te natthi, kassa sāsane pabbajitosī"ti parivāretvā taṃ vācāsattīhi paharantā "kiṃ tvaṃ iṇaṭṭo

So ekampi theraṃ olokesi, "kiṃ maṃ olokesi mahallakā"ti vutte aññaṃ olokesi, tenapi tatheva vutte athassa "ime maṃ parivāretvā vācāsattīhi vijjhantī"ti khattiyamāno uppajji. Akkhīsu maṇivaṇṇāni assūni paggharanti. Tato ne āha "kassa santikaṃ āgatatthā"ti. Te "kiṃ pana tvaṃ `mayhaṃ santikaṃ āgatā'ti amhe maññasi gihibyañjanabhaṭṭhakā"ti vatvā "sadevake loke aggapuggalassa satthu santikaṃ āgatamhā"ti āhaṃsu. So "mayhaṃ bhātu santike āgatā tumhe, yadi evaṃ idāni vo āgatamaggeneva gamanaṃ karissāmī"ti kujjhitvā nikkhanto antarāmagge cintesi "mayi imināva nīhārena gate satthā ete na nīharāpessatī"ti dukkhī dummano assūni pavattayamāno agamāsi. Iminā kāraṇena esa evaṃ jātoti.