7. Acelakassapasuttavaṇṇanā

[17] Sattame acelo kassapoti liṅgena acelo niccelo, nāmena kassaPo. Dūratovāti mahatā bhikkhusaṃghena parivutaṃ āgacchantaṃ dūrato eva addasa. Kiñcideva desanti kiñcideva kāraṇaṃ. Okāsanti pañhābyākaraṇassa khaṇaṃ kālaṃ. Antaragharanti "na pallatthikāya antaraghare nisīdissāmī"ti ettha antonivesanaṃ antaragharaṃ. "okkhittacakkhu antaraghare gamissāmī"ti ettha indakhīlato paṭṭhāya antogāmo. Idhāpi ayameva adhippeto. Yadākaṅkhasīti yaṃ icchasi.

Kasmā pana bhagavā kathetukāmo yāvatatiyaṃ paṭikkhipīti. Gāravajananatthaṃ. Diṭṭhigatikā hi khippaṃ kathiyamāne gāravaṃ na karonti, "samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitumpi pucchitumpi sukaraṃ, pucchitamatteyeva kathetī"ti vacanampi na saddahanti. Dve tayo vāre paṭikkhitte pana gāravaṃ karonti, "samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitumpi pañhaṃ pucchitumpi dukkaran"ti yāvatatiyaṃ yācite kathiyamānaṃ sussūsanti saddahanti. Iti bhagavā "ayampi sussūsissati saddahissatī"ti yāvatatiyaṃ yācāpetvāva kathesi. Apica yathābhisakko telaṃ vā phāṇitaṃ vā pacanto mudupākakharapākānaṃ pākakālaṃ āgamayamāno pākakālaṃ anatikkamitvāva otāreti, evaṃ bhagavā sattānaṃ ñāṇaparipākaṃ āgamayamāno "ettakena kālena imassa ñāṇaṃ paripākaṃ gamissatī"ti ñatvāpi yāvatatiyaṃ yācāpeti.

Mā hevaṃ kassapāti kassapa mā evaṃ bhaṇi. "sayaṃkataṃ dukkhan"ti hi vattuṃ na vaṭṭati, attā nāma koci dukkhassa kārako natthīti dīpeti. Paratopi eseva nayo. Adhiccasamuppannanti akāraṇena yadicchāya uppannaṃ. Iti puṭṭho samānoti kasmā evamāha? evaṃ kirassa ahosi ayaṃ `sayaṃkataṃ dukkhan'tiādinā puṭṭho `mā hevan'ti vadati, `natthī'ti puṭṭho `atthī'ti vadati, `bhavaṃ gotamo Dukkhaṃ na `jānāti na passatī'ti puṭṭho `jānāmi khvāhan'ti vadati, kiñci nu kho mayā virujjhitvā pucchitan"ti mūlato paṭṭhāya attanā pucchameva sodhento evamāha. Ācikkhatu ca me bhante bhagavāti idha satthari sañjātagāravo "bhavan"ti avatvā "bhagavā"ti vadati.