@4 cha.Ma., i. yampissa 5 cha.Ma., i. paccavekkhaṇañāṇaṃ 6 Sī. virajjento Balavavipassanāti bhayatūpaṭṭhāne ñāṇaṃ ādīnavānupassane ñāṇaṃ muñcitukamyatāñāṇaṃ saṅkhārupekkhāñāṇanti catunnaṃ ñāṇānaṃ adhivacanaṃ. Yathābhūtañāṇadassananti yathāsabhāvajānanasaṅkhātaṃ dassanaṃ. Etena taruṇavipassanaṃ dasseti. Taruṇavipassanā hi balavavipassanāya paccayo hoti. Taruṇavipassanāti saṅkhāraparicchede ñāṇaṃ kaṅkhāvitaraṇe ñāṇaṃ sammasane ñāṇaṃ maggāmagge ñāṇanti catunnaṃ ñāṇānaṃ adhivacanaṃ. Samādhīti pādakajjhānasamādhi. So hi taruṇavipassanāya paccayo hoti. Sukhanti appanāya pubbabhāgasukhaṃ. Taṃ hi pādakajjhānassa paccayo hoti. Passaddhīti darathapaṭipassaddhi. Sā hi appanāpubbabhāgassa sukhassa paccayo hoti. Pītīti balavapīti. Sā hi darathapassaddhiyā paccayo hoti. Pāmojjanti dubbalapīti. Sā hi balavapītiyā paccayo hoti. Saddhāti aparāparaṃ uppajjanasaddhā. Sā hi dubbalapītiyā paccayo hoti. Dukkhanti vaṭṭadukkhaṃ. Taṃ hi aparāparasaddhāya paccayo hoti. Jātīti savikārakkhandhajāti. Sā hi vaṭṭadukkhassa paccayo hoti. Bhavoti kāmabhavo. Etenupāyena sesapadānipi veditabbāni.

Thullaphusitaketi mahāphusitake. Pabbatakandarapadarasākhāti ettha kandaraṃ nāma `kan'ti laddhanāmena udakena dārito udakabhinno pabbatapadeso, yo "nitambo"tipi "nikuñjo"tipi vuccati. Padaraṃ nāma aḍḍhamāse deve avassante phalito bhūmippadeso. Sākhāti kusubbhagāminiyo khuddakamātikāyo. Kusubbhāti khuddakaāvāṭā. Mahāsobbhāti mahāāvāṭā. Kunnadiyoti khuddakanadiyo. Mahānadiyoti gaṅgāyamunādikā mahāsaritā. Evameva kho bhikkhave avijjūpanisā saṅkhārātiādīsu avijjā pabbatoti daṭṭhabbā, abhisaṅkhārā meghoti, viññāṇādivaṭṭaṃ kandarādayoti, vimutti sāgaroti.

@2 cha.Ma., i. savikārā khandhajāti 3 cha.Ma. kammabhavo

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๙๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อุปนิสสูตร”