[๒๖๕] อิทาเนว โข มยํ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ภาสิตํ เอวํ อาชานาม น โข อาวุโส โกฏฺฐิต สยํกตํ นามรูปํ น ปรกตํ นามรูปํ น สยํกตญฺจ ปรกตญฺจ นามรูปํ นาปิ อสยํการํ อปรการํ อธิจฺจ สมุปฺปนฺนํ นามรูปํ อปิจ วิญฺญาณปจฺจยา นามรูปนฺติ ฯ อิทาเนว ปน มยํ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ภาสิตํ เอวํ อาชานาม น โข อาวุโส โกฏฺฐิต สยํกตํ วิญฺญาณํ น ๑ ปรกตํ วิญฺญาณํ น สยํกตญฺจ ปรกตญฺจ วิญฺญาณํ นาปิ อสยํการํ อปรการํ อธิจฺจ สมุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ อปิจ นามรูปปจฺจยา วิญฺญาณนฺติ ฯ ยถากถํ ปนาวุโส สารีปุตฺต อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพติ ฯ

[๒๖๖] เตนหาวุโส อุปมนฺเต กริสฺสามิ อุปมายปิเธกจฺเจ วิญฺญู ปุริสา ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานนฺติ ฯ เสยฺยถาปิ อาวุโส เทฺว นฬกลาปิโย อญฺญมญฺญํ นิสฺสาย ติฏฺเฐยฺยุํ เอวเมว โข อาวุโส นามรูปปจฺจยา วิญฺญาณํ วิญฺญาณปจฺจยา นามรูปํ นามรูปปจฺจยา สฬายตนํ สฬายตนปจฺจยา ผสฺโส ฯเปฯ เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ ฯ ตาสญฺเจ #๑ ยุ. นสทฺโท นตฺถิ ฯ อาวุโส นฬกลาปีนํ เอกํ อปกฑฺเฒยฺย เอกา ปปเตยฺย อปรญฺเจ อปกฑฺเฒยฺย อปรา ปปเตยฺย ฯ เอวเมว โข อาวุโส นามรูปนิโรธา วิญฺญาณนิโรโธ วิญฺญาณนิโรธา นามรูปนิโรโธ นามรูปนิโรธา สฬายตนนิโรโธ สฬายตนนิโรธา ผสฺสนิโรโธ ฯเปฯ เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตีติ ฯ

[๒๖๗] อจฺฉริยํ อาวุโส สารีปุตฺต อพฺภูตํ อาวุโส สารีปุตฺต ยาว สุภาสิตญฺจิทํ อายสฺมตา สารีปุตฺเตน อิทญฺจ ปน มยํ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส สุภาสิตํ อิเมหิ ฉตฺตึสาย วตฺถูหิ อนุโมทาม ชรามรณสฺส เจ อาวุโส ภิกฺขุ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ธมฺมํ เทเสติ ธมฺมกถิโก ภิกฺขูติ อลํ วจนาย ฯ ชรามรณสฺส เจ อาวุโส ภิกฺขุ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน ภิกฺขูติ อลํ วจนาย ฯ ชรามรณสฺส เจ อาวุโส ภิกฺขุ นิพฺพิทา วิราคา นิโรธา อนุปาทา วิมุตฺโต โหติ ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานปฺปตฺโต ภิกฺขูติ อลํ วจนาย ฯ ชาติยา เจ ฯเปฯ ภวสฺส เจ ... อุปาทานสฺส เจ ... ตณฺหาย เจ ... เวทนาย เจ ... ผสฺสสฺส เจ ... สฬายตนสฺส เจ ... นามรูปสฺส เจ ... วิญฺญาณสฺส เจ ... สงฺขารานญฺเจ ... อวิชฺชาย เจ อาวุโส ภิกฺขุ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ธมฺมํ เทเสติ ธมฺมกถิโก ภิกฺขูติ อลํ วจนาย ฯ อวิชฺชาย เจ อาวุโส ภิกฺขุ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน ภิกฺขูติ อลํ วจนาย ฯ อวิชฺชาย เจ อาวุโส ภิกฺขุ นิพฺพิทา วิราคา นิโรธา อนุปาทา วิมุตฺโต โหติ ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานปฺปตฺโต ภิกฺขูติ อลํ วจนายาติ ฯ สตฺตมํ ฯ

เล่มที่ ๑๖ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค๙๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. นฬกลาปิยสูตร