@๓ สี. นาม ๔ ก. ตตฺเถว โกจิ นาโค ภทฺทโก หตฺถีหี"ติ ยูถํ ปหาย มนุสฺสปถํ คจฺฉนฺโต ปาลิเลยฺยกวนสณฺเฑ ภควนฺตํ ทิสฺวา ฆฏสหสฺเสน นิพฺพาปิตสนฺตาโป วิย นิพฺพุโต หุตฺวา สตฺถุ สนฺติเก อฏฺฐาสิ. โส ตโต ปฏฺฐาย สตฺถุ วตฺตปฏิวตฺตํ กโรนฺโต มุขโธวนํ เทติ, นฺหาโนทกํ อาหรติ, ทนฺตกฏฺฐํ เทติ, ปริเวณํ สมฺมชฺชติ, อรญฺญโต มธุรานิ ผลาผลานิ อาหริตฺวา สตฺถุโน เทติ. สตฺถา ปริโภคํ กโรติ.

เอกทิวสํ สตฺถา รตฺติภาคสมนนฺตเร จงฺกมิตฺวา ปาสาณผลเก นิสีทิ. หตฺถีปิ อวิทูเร ฐาเน อฏฺฐาสิ. สตฺถา ปจฺฉโต โอโลเกตฺวา น กิญฺจิ อทฺทส, เอวํ ปุรโต จ อุภยปสฺเสสุ จ. อถสฺส "สุขํ วตาหํ อญฺญตฺร เตหิ ภณฺฑนการเกหิ วสามี"ติ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิ. หตฺถิโนปิ "มยา นามิตํ สาขํ อญฺเญ ขาทนฺตา นตฺถี"ติอาทีนิ จินฺเตตฺวา "สุขํ วต เอกโกว วสามิ, สตฺถุ วตฺตํ กาตุํ ลภามี"ติ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิ. สตฺถา อตฺตโน จิตฺตํ โอโลเกตฺวา "มม ตาว อีทิสํ จิตฺตํ, กีทิสํ นุ โข หตฺถิสฺสา"ติ ตสฺสาปิ ตาทิสเมว ทิสฺวา "สเมติ โน จิตฺตนฺ"ติ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ:-

"เอตํ นาคสฺส นาเคน อีสาทนฺตสฺส หตฺถิโน

สเมติ จิตฺตํ จิตฺเตน ยเทโก รมตี วเน"ติ. ๑-