3. Udānasuttavaṇṇanā

[55] Tatiye udānaṃ udānesīti balavasomanassasamuṭṭhānaṃ udānaṃ udāhari. Kiṃ nissāya panesa bhagavato uppannoti. Sāsanassa niyyānikabhāvaṃ. Kathaṃ? evaṃkirassa

Tesu dānasīlūpanissayā dubbalā, bhāvanūpanissayo balavā. Dānasīlūpanissayā hi tayo magge ca phalāni ca pāpenti, bhāvanūpanissayo arahattaṃ pāpeti. Iti dubbalūpanissaye patiṭṭhito bhikkhu ghaṭento vāyamanto pañcorambhāgiyāni bandhanāni chetvā tīṇi maggaphalāni nibbatteti, "aho sāsanaṃ niyyānikan"ti āvajjentassa ayaṃ udapādi.

Tattha "dubbalūpanissaye ṭhatvā ghaṭamāno tīṇi maggaphalāni pāpuṇātī"ti imassatthassāvibhāvanatthaṃ milakattherassa vatthu veditabbaṃ:- so kira gihikāle pāṇātipātakammena jīvitaṃ kappento araññe pāsasatañceva adūhalasatañca yojesi. Athekadivasaṃ aṅgārapakkamaṃsaṃ khāditvā pāsaṭṭhānesu vicaranto pipāsābhibhūto ekassa araññavāsittherassa vihāraṃ gantvā therassa caṅkamantassa avidūre ṭhitaṃ pānīyaghaṭaṃ vivari, hatthatemanamattampi udakaṃ nāddasa. So kujjhitvā āha "bhikkhu bhikkhu tumhe gahapatikehi dinnaṃ bhojanaṃ bhuñjitvā supatha, pānīyaghaṭe añjalimattampi udakaṃ na ṭhapetha, ayuttametan"ti. Thero "mayā pānīyaghaṭo pūretvā ṭhapito, kiṃ nu kho etan"ti gantvā olokento paripuṇṇaghaṭaṃ disvā pānīyasaṅkhaṃ pūretvā adāsi. So dvattisaṅkhapūraṃ pivitvā cintesi "evaṃ pūritaghaṭo nāma mama kammaṃ āgamma tattakapālo viya jāto, kiṃ nu kho anāgate attabhāve bhavissatī"ti saṃviggacitto dhanuṃ chaḍḍetvā "pabbājetha maṃ bhante"ti āha. Thero tacapañcakakammaṭṭhānaṃ ācikkhitvā taṃ pabbājesi.