จริงอยู่ โพรงต้นไม้ ใบหญ้า ใบไม้ ที่รกและกองหยากเยื่อ ก็เป็นที่อาศัยของอสรพิษทั้งหลาย. อสรพิษเหล่านั้นย่อมอยู่ในที่แม้เหล่านั้น. โพรงไม้คือกาย ที่รกคือกาย กองหยากเยื่อคือกายก็เป็นที่อาศัย แม้ของมหาภูตรูปทั้งหลาย พึงทราบความที่มหาภูตรูปเหล่านั้นเหมือนกันดังพรรณนามาอย่างนี้ก่อน.

บทว่า วิสเวควิการโต ความว่า อสรพิษทั้งหลายโดยประเภทมี ๔ มีงูปากไม้เป็นต้น ด้วยอำนาจแห่งตระกูล.

ในอสรพิษเหล่านั้น ตระกูลหนึ่งๆ เมื่อแบ่งโดยความผิดแผกกันแห่งพิษก็มี ๔ อย่าง คือมีพิษที่ถูกกัดเป็นต้น แม้มหาภูตรูปก็มี ๔ โดยต่างเป็นปฐวีธาตุเป็นต้นด้วยอำนาจลักษณะจำเพาะตัว. ในมหาภูตรูปเหล่านี้ มหาภูตรูปอย่างหนึ่งๆ ย่อมมี ๔ อย่างด้วยอำนาจมหาภูตรูปมีกรรมเป็นสมุฏฐานเป็นต้น

พึงทราบว่า มหาภูตรูปเหล่านั้นเสมือนกันโดยความผิดแผกกันแห่งกำลังเร็วของพิษด้วยประการฉะนี้.

เล่มที่ ๑๘ สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค๕๑๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อาสีวิสสูตร”