อิทานิ จตุนฺเนตํ มหาภูตานํ อธิวจนํ ปฐวีธาตุยา อาโปธาตุยาติอาทีสุ จตุมหาภูตกถา จ ปญฺจุปฺปาทานกฺขนฺธกถา จ อายตนกถา จ วิสุทฺธิมคฺเค วิตฺถาริตนเยเนว เวทิตพฺพา. เอตฺถ จ กฏฺฐมุขอาสีวิโส วิย ปฐวีธาตุ ทฏฺฐพฺพา, ปูติมุขอคฺคิมุขสตฺถมุขา วิย เสสธาตุโย. ยเถว หิ กฏฺฐมุเขน ทฏฺฐสฺส สกลกาโย ถทฺโธ โหติ, เอวํ ปฐวีธาตุปโกเปนาปิ. ยถา จ ปูติมุขาทีหิ ทฏฺฐสฺส ปคฺฆรติ เจว ฌายติ จ ฉิชฺชติ จ, เอวํ อาโปธาตุเตโชธาตุวาโยธาตุปโกเปนาปีติ. เตนาหุ อฏฺฐกถาจริยา:-

"ปตฺถทฺโธ ภวตี กาโย ทฏฺโฐ กฏฺฐมุเขน วา

ปฐวีธาตุปโกเปน โหติ กฏฺฐมุเขว โส.

ปูติโก ภวตี กาโย ทฏฺโฐ ปูติมุเขน วา

เล่มที่ ๑๘ สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค๑๕๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อาสีวิสสูตร”