นิพฺพานสฺเสตํ อธิวจนนฺติ นิพฺพานํ หิ อุทกณฺณวสฺส ปาริมตีรํ วิย จตุมหาภูตาทีหิ เขมํ อปฺปฏิภยํ. วีริยารมฺภสฺเสตํ อธิวจนนฺติ เอตฺถ จิตฺตกิริยาทสฺสนตฺถํ เหฏฺฐา วุตฺตํ วายามเมว วีริยนฺติ คณฺหิตฺวา ทสฺเสติ. ติณฺโณ ปารงฺคโตติ ตริตฺวา ปารํ คโต.

ตตฺถ ยถา สาสงฺกโอริมตีเร ฐิเต น อุทกณฺณวนฺตริตุกาเมน กติปาหํ วสิตฺวา สณิกํ นาวํ สชฺเชตฺวา อุทกกีฬํ กีฬนฺเตน วิย น นาวํ อภิรูหิตพฺพา. เอวํ กโรนฺโต หิ อนารุโฬฺหว พฺยสนํ ปาปุณาติ. เอวเมว กิเลสณฺณวํ ตุริตุกาเมน "ตรุโณ ตาวมฺหิ, มหลฺลกกาเล อฏฺฐงฺคิกมคฺคกุลฺลํ พนฺธิสฺสามี"ติ ปปญฺโจ น กาตพฺโพ. เอวํ กโรนฺโต หิ มหลฺลกกาลํ อปฺปตฺวาปิ วินาสํ ปาปุณาติ, ปตฺวาปิ กาตุํ น สกฺโกติ. ภทฺเทกรตฺตาทีนิ ปน อนุสฺสริตฺวา เวเคเนว อยํ อริยมคฺคกุลฺโล พนฺธิตพฺโพ.

ยถา จ กุลฺลํ พนฺธนฺตสฺส หตฺถปาทปาริปูริ อิจฺฉิตพฺพา. กุณฺฐปาโท หิ ขญฺชปาโท วา ปติฏฺฐาตุํ น สกฺโกติ, ผณหตฺถกาทโย ติณปณฺณาทีนิ คเหตุํ น สกฺโกนฺติ. เอวมิมมฺปิ อริยมคฺคกุลฺลํ พนฺธนฺตสฺส สีลปาทานํ เจว สทฺธาหตฺถสฺส จ ปาริปูริ อิจฺฉิตพฺพา. น หิ ทุสฺสีโล อสฺสทฺโธ สาสเน อปติฏฺฐิโต ปฏิปตฺตึ อสฺสทฺทหนฺโต อริยมคฺคกุลฺลํ พนฺธิตุํ สกฺโกติ. ยถา จ ปริปุณฺณหตฺถปาโทปิ ทุพฺพโล พฺยาธิปีฬิโต กุลฺลํ พนฺธิตุํ น สกฺโกติ, ถามสมฺปนฺโนว สกฺโกติ, เอวํ สีลวา สทฺโธปิ อลโส กุสีโต อิมํ มคฺคกุลฺลํ พนฺธิตุํ น สกฺโกติ, อารทฺธวีริโยว สกฺโกตีติ อิมํ พนฺธิตุกาเมน อารทฺธวีริเยน ภวิตพฺพํ. ยถา โส ปุริโส กุลฺลํ พนฺธิตฺวา ตีเร ฐตฺวา โยชนวิตฺถารํ อุทกณฺณวํ "อยํ มยา ปจฺจตฺตปุริสการํ นิสฺสาย นิตฺถริตพฺโพ"ติ มานสํ พนฺธติ, เอวํ โยคินาปิ จงฺกมํ ๑- โอรุยฺห "อชฺช มยา จตุมคฺควชฺฌํ กิเลสณฺณวํ ตริตฺวา อรหตฺเต ปติฏฺฐาตพฺพนฺ"ติ มานสํ พนฺธิตพฺพํ.