อปโร คงฺคาย นทิยา ติริยํ ปติโต วาลิกาย โอตฺถริโต อนฺตรเสตุ วิย พหุนฺนํ ปจฺจโย ชาโต, อุโภสุ ตีเรสุ เวฬุนฬกรญฺชกกุธาทโย อุปฺปลวิตฺวา ตตฺเถว ลคฺคนฺติ. ตถา นานาวิธา คจฺฉา วุยฺหมานา ภินฺนมุสลภินฺนสุปฺป- อหิกุกฺกุรหตฺถิอสฺสาทิกุณปานิปิ ตตฺเถว ลคฺคนฺติ, มหาคงฺคาปิ นํ อาสชฺช ภิชฺชิตฺวา ทฺวิธา คจฺฉติ, มจฺฉกจฺฉปกุมฺภีลมกราทโยปิ ตตฺเถว วาสํ กปฺเปนฺติ. อยมฺปิ ติริยํ ปติตฺวา มหาชนสฺส ปจฺจยตฺตกตภาเวน ๓- คงฺคํ โอตริตฺวา วงฺกฏฺฐาเนสุ ๔- วิลาสมาโน สาครํ ปตฺวา มณิวณฺเณ อูมิปิฏฺเฐ โสภิตุํ น ลภติ. (๘)

อิติ ภควา อิเมหิ อฏฺฐหิ โทเสหิ วิมุตฺตตฺตา โสตปฏิปนฺนสฺส ทารุกฺขนฺธสฺส อปเร สมุทฺทปตฺติยา อนฺตรายกเร อฏฺฐ โทเส ทสฺเสตุํ อมุํ มหนฺตํ ทารุกฺขนฺธํ คงฺคาย นทิยา โสเตน วุยฺหมานนฺติ. ตตฺถ น ถเล อุสฺสีทิสฺสตีติ ๕- ถลํ นาภิรุหิสฺสติ. น มนุสฺสคฺคาโห คเหสฺสตีติ "มหาวตายํ ทารุกฺขนฺโธ"ติ ทิสฺวา อุฬุมฺเปน ตรมานา คนฺตฺวา โคปานสีอาทีนํ อตฺถาย มนุสฺสา น คณฺหิสฺสนฺติ.

@๓ สี. ปจฺจยตฺถกตภาเวน, ก. ปจฺจตฺถิกภาเวน ๔ ก. ปตฺตฏฺฐาเนสุ