๑. อนิจฺจวคฺค

๑. อชฺฌตฺตานิจฺจสุตฺตวณฺณนา

[๑] สฬายตนวคฺคสฺส ปฐเม จกฺขุนฺติ เทฺว จกฺขูนิ ญาณจกฺขุ เจว มํสจกฺขุ จ. ตตฺถ ญาณจกฺขุ ปญฺจวิธํ พุทฺธจกฺขุ ธมฺมจกฺขุ สมนฺตจกฺขุ ทิพฺพจกฺขุ ปญฺญาจกฺขูติ. เตสุ พุทฺธจกฺขุ นาม อาสยานุสยญาณญฺเจว อินฺทฺริยปโรปริยตฺตญาณญฺจ, ยํ "พุทฺธจกฺขุนา โลกํ โวโลเกนฺโต"ติ ๑- อาคตํ. ธมฺมจกฺขุ นาม เหฏฺฐิมา ตโย มคฺคา ตีณิ จ ผลานิ, ยํ "วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาที"ติ ๒- อาคตํ. สมนฺตจกฺขุ นาม สพฺพญฺญุตญาณํ, ยํ "ปาสาทมารุยฺห สมนฺตจกฺขู"ติ ๓- อาคตํ. ทิพฺพจกฺขุ นาม อาโลกผรเณน อุปฺปนฺนํ ญาณํ, ยํ "ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธนา"ติ ๔- อาคตํ. ปญฺญาจกฺขุ นาม จตุสจฺจปริจฺเฉทกญาณํ, ยํ "จกฺขุํ อุทปาที"ติ ๕- อาคตํ.

มํสจกฺขุปิ ทุวิธํ สสมฺภารจกฺขุ ปสาทจกฺขูติ. เตสุ ยฺวายํ อกฺขิกูปเก อกฺขิปฏเลหิ ปริวาริโต มํสปิณฺโฑ, ยตฺถ จตสฺโส ธาตุโย วณฺณคนฺธรโสชา

เล่มที่ ๑๘ สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อัชฌัตติกอนิจจสูตร”