โส ปน ปุริโส สุตมงฺคลิกตฺตา "อยํ' ฌาปิตคาเม ฌามถูโน วิยา'ติ อาห, อมงฺคลเมตํ. เอกสฺมึ หิ เม เภสชฺเช กเตปิ โรโค น วูปสมิสฺสตี"ติ ตสฺส เวยฺยากรเณน อสนฺตุฏฺโฐ ตํ ปุจฺฉิ "กึ นุ โข โภ ตฺวญฺเญว กึสุกํ ชานาสิ, อุทาหุ อญฺโญปิ อตฺถี"ติ. อตฺถิ โภ ทกฺขิณทฺวารคาเม อสุโก นามาติ. โส ตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺฉิ, สฺวาสฺส ๑- ปุปฺผิตกาเล ทิฏฺฐตฺตา อตฺตโน ทสฺสนานุรูเปน "โลหิตโก กึสุโก"ติ อาห. โส "อยํ ปุริเมน วิรุทฺธํ อาห, กาฬโก โลหิตกโต สุวิทูรทูเร"ติ ๒- ตสฺสปิ เวยฺยากรเณน อสนฺตุฏฺโฐ "อตฺถิ ปน โภ อญฺโญปิ โกจิ กึสุกทสฺสาวี, เยน กึสุโก ทิฏฺฐปุพฺโพ"ติ ปุจฺฉิตฺวา "อตฺถิ ปจฺฉิมทฺวารคาเม อสุโก นามา"ติ วุตฺเต ตมฺปิ อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺฉิ. สฺวาสฺส ๓- ผลิตกาเล ทิฏฺฐตฺตา อตฺตโน ทสฺสนานุรูเปน "โอจิรกชาโต อาทินฺนสิปาฏิโก"ติ อาห. ผลิตกาลสฺมึ หิ กึสุโก โอลมฺพมานจีรโก วิย อโธมุขํ กตฺวา คหิตอสิโกโส วิย จ สิรีสรุกฺโข วิย จ ลมฺพมานผโล โหติ. โส "อยํ ปุริเมหิ วิรุทฺธํ อาห, น สกฺกา อิมสฺส วจนํ คเหตุนฺ"ติ ตสฺสาปิ เวยฺยากรเณน อสนฺตุฏฺโฐ "อตฺถิ ปน โภ อญฺโญปิ โกจิ กึสุกทสฺสาวี, เยน กึสุโก ทิฏฺฐปุพฺโพ"ติ ปุจฺฉิตฺวา "อตฺถิ อุตฺตรทฺวารคาเม อสุโก นามา"ติ วุตฺเต ตมฺปิ

โส "อยมฺปิ ปุริเมหิ วิรุทฺธํ อาห, น สกฺกา อิมสฺส วจนํ คเหตุนฺ"ติ ตสฺสปิ เวยฺยากรเณน อสนฺตุฏฺโฐ ตํ อาห "กึ นุ โข โภ ตุเมฺห อตฺตโน ว ธมฺมตาย กึสุกํ ชานาถ, อุทาหุ เกนจิ โว อกฺขาโต"ติ. กึ โภ มยํ ชานาม, อตฺถิ ปน มหานครสฺส มชฺเฌ อมฺหากํ อาจริโย เวชฺชปณฺฑิโต, ตํ นิสฺสาย อเมฺหหิ ญาตนฺ"ติ. "เตนหิ อหมฺปิ อาจริยเมว อุปสงฺกมิตฺวา นิกฺกงฺโข ภวิสฺสามี"ติ ตสฺส สนฺติกํ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ. เวชฺชปณฺฑิโต เตน สทฺธึ สมฺโมทิตฺวา "เกนตฺเถน อาคโตสิ ภทฺรมุขา"ติ ปุจฺฉิ. โรเคนมฺหิ อยฺย อุปทฺทุโต เภสชฺชํ เม กเถถาติ. เตนหิ โภ คจฺฉ, กึสุกรุกฺขํ ฉินฺทิตฺวา โสเสตฺวา ฌาเปตฺวา ตสฺส ขาโรทกํ คเหตฺวา อิมินา จิมินา จ เภสชฺเชน โยเชตฺวา อริฏฺฐํ กตฺวา ปิว, เอเตน เต ผาสุกํ ภวิสฺสตีติ. โส ตถา กตฺวา นิโรโค พลวา ปาสาทิโก ชาโต.

เล่มที่ ๑๘ สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค๒๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. กึสุกสูตร”