ตตฺถ ยถา กาฬกกาเล กึสุกทสฺสาวิโนปิ ตํ ทสฺสนํ ภูตํ ตจฺฉํ, น เตน อญฺญํ ทิฏฺฐํ, กึสุโกว ทิฏฺโฐ, เอวเมว ฉผสฺสายตนวเสน ทสฺสนวิสุทฺธิปฺ- ปตฺตสฺสาปิ ขีณาสวสฺส ทสฺสนํ ภูตํ ตจฺฉํ, น เตน อญฺญํ กถิตํ, อตฺตนา อธิคตมคฺเคน ทสฺสนวิสุทฺธิกํ นิพฺพานเมว กถิตํ. ยถา จ โลหิตกาเล โอจิรกชาตกาเล พหลปตฺตปลาสกาเล กึสุกทสฺสาวิโนปิ ตํ ทสฺสนํ ภูตํ ตจฺฉํ, น เตน อญฺญํ ทิฏฺฐํ กึสุโกว ทิฏฺโฐว, เอวเมว ปญฺจุปฺปาทานกฺขนฺธวเสน จาตุมฺมหาภูตวเสน เตภูมกธมฺมวเสน ทสฺสนวิสุทฺธิปฺปตฺตสฺสาปิ ขีณาสวสฺส ทสฺสนํ ภูตํ ตจฺฉํ, น เตน อญฺญํ กถิตํ, อตฺตนา อธิคตมคฺเคน ทสฺสนวิสุทฺธิกํ นิพฺพานเมว กถิตํ.

เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครนฺติ อิทํ กสฺมา อารทฺธํ? สเจ เตน ภิกฺขุนา ตํ สลฺลกฺขิตํ, อตฺถสฺส ธมฺมเทสนตฺถํ อารทฺธํ. สเจ น สลฺลกฺขิตํ, อถสฺส อิมินา นคโรปเมน ตสฺเสวตฺถสฺส ทีปนตฺถาย อาวีภาวนตถาย อารทฺธํ. ตตฺถ ยสฺมา มชฺฌิมปฺปเทเส นครสฺส ปาการาทีนิ ถิรานิ วา โหนฺตุ ทุพฺพลานิ วา, สพฺพโส วา มา โหนฺตุ, โจราสงฺกา น โหนฺติ, ตสฺมา ตํ อคฺคเหตฺวา "ปจฺจนฺติมํ นครนฺ"ติ อาห. ทฬฺหุทฺธาปนฺติ ถิรปาการํ. ทฬฺหปาการโตรณนฺติ ถิรปาการญฺเจว ถิรโตรณญฺจ. โตรณานิ นาม หิ ปุริสุพฺเพธานิ นครสฺส อลงฺการตฺถํ กริยนฺติ, โจรนิวารณฏฺฐานิปิ โหนฺติเยว. อถวา โตรณนฺติ ปิฏฺฐสงฺฆาฏสฺเสตํ นามํ, ถิรปิฏฺฐสงฺฆาฏนฺติปิ อตฺโถ. ฉทฺวารนฺติ นครทฺวารํ นาม เอกมฺปิ โหติ เทฺวปิ สตมฺปิ สหสฺสมฺปิ, อิธ ปน สตฺถา ฉทฺวาริกนครํ ทสฺเสนฺโต เอวมาห. ปณฺฑิโตติ ปณฺฑิจฺเจน สมนฺนาคโต. พฺยตฺโตติ เวยฺยตฺติเยน สมนฺนาคโต วิสทญฺญาโณ. เมธาวีติ ฐานุปฺปตฺติกปญฺญาสงฺขาตาย เมธาย สมนฺนาคโต.

ปุรตฺถิมาย ทิสายาติ อาทิมฺหิ ภูตมตฺถํ กตฺวา เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ:- สมิทฺเธ กิร มหานคเร สตฺตรตนสมฺปนฺโน ราชา จกฺกวตฺติรชฺชํ อนุสาสติ, ตสฺเสตํ ปจฺจนฺตนครํ ราชายุตฺตวิรหิตํ, อถ ปุริสา อาคนฺตฺวา "อมฺหากํ เทวนคเร อายุตฺตโก นตฺถิ, เทหิ โน กิญฺจิ อายุตฺตกนฺ"ติ อาหํสุ. ราชา เอกํ ปุตฺตํ ทตฺวา "คจฺฉถ, เอตํ อาทาย ตตฺถ อภิสิญฺจิตฺวา วินิจฺฉยฏฺฐานาทีนิ กตฺวา วสถา"ติ. เต ตถา อกํสุ. ราชปุตฺโต ปาปมิตฺตสํสคฺเคน กติปาเหเยว สุราโสณฺโฑ หุตฺวา สพฺพานิ วินิจฺฉยฏฺฐานาทีนิ หาเรตฺวา นครมชฺเฌ ธุตฺเตหิ ปริวาริโต สุรํ ปิวนฺโต นจฺจคีตาทิรติยา วีตินาเมติ. อถ รญฺโญ อาคนฺตฺวา อาโรจยึสุ.