ราชา เอกํ ปณฺฑิตํ อมจฺจํ อาณาเปสิ "คจฺฉ กุมารํ โอวทิตฺวา วินิจฺฉยฏฺฐานาทีนิ กาเรตฺวา ปุน อภิเสกํ กตฺวา เอหี"ติ. น สกฺกา เทว กุมารํ โอวทิตุํ จณฺโฑ กุมาโร ฆาเตยฺยาปิ มนฺติ. อเถกํ พลสมฺปนฺนํ โยธํ อาณาเปสิ "ตฺวํ อิมินา สทฺธึ คนฺตฺวา สเจ โส โอวาเท น ติฏฺฐติ, สีสมสฺส ฉินฺทาหี"ติ. อิติ โส อมจฺโจ โยโธ จาติ อิทํ สีฆํ ทูตยุคํ ตตฺถ คนฺตฺวา โทวาริกํ ปุจฺฉิ "กหํ โภ นครสฺส สามิ กุมาโร"ติ. เอส มชฺเฌ สิงฺฆาฏเก สุรํ ปิวนฺโต ธุตฺตปริวาริโต คีตาทิรตึ อนุโภนฺโต นิสินฺโนติ. อถ ตํ ทูตยุคํ คนฺตฺวา อมจฺโจ ตาเวตฺถ "สามิ วินิจฺฉยฏฺฐานาทีนิ กิร กาเรตฺวา สาธุกํ รชฺชมนุสาสาหี"ติ อาห. กุมาโร อสุณนฺโต วิย นิสีทิ. อถ นํ โยโธ สีเส คเหตฺวา "สเจ รญฺโญ อาณํ กโรสิ, กร, โน เจ, เอตฺเถว เวเคน สีสํ ปาเตสฺสามี"ติ ขคฺคํ อพฺภาหิ. ปริจาริกา ธุตฺตา ตาวเทว ทิสาสุ ปลายึสุ. กุมาโร ภีโต สาสนํ สมฺปฏิจฺฉิ. อถสฺส ตตฺเถว อภิเสกํ กตฺวา เสตจฺฉตฺตํ อุสฺสาเปตฺวา "สมฺมา รชฺชํ อนุสาสาหี"ติ รญฺญา วุตฺตํ ยถาภูตวจนํ นิยฺยาเตตฺวา ยถาคตมคฺคเมว ปฏิปชฺชึสุ. อิมมตฺถํ อาวีกโรนฺโต ภควา "ปุรตฺถิมาย ทิสายา"ติ อาห.

ตตฺริทํ โอปมฺมสํสนฺทนํ:- สมิทฺธมหานครํ วิย หิ นิพฺพานนครํ ทฏฺฐพฺพํ, สตฺตรตนสมนฺนาคโต ราชา จกฺกวตฺติ วิย สตฺตโพชฺฌงฺครตนสมนฺนาคโต ธมฺมราชา สมฺมาสมฺพุทฺโธ, ปจฺจนฺติมนครํ วิย สกฺกายนครํ, ตสฺมึ นคเร กูฏราชปุตฺโต วิย อิมสฺส ภิกฺขุโน กูฏจิตฺตุปฺปาโท, กูฏราชปุตฺตสฺส ธุตฺเตหิ ปริวาริตกาโล วิย อิมสฺส ภิกฺขุโน ปญฺจหิ นีวรเณหิ สมงฺคิกาโล, เทฺว สีฆทูตา วิย สมถกมฺมฏฺฐานญฺจ วิปสฺสนากมฺมฏฺฐานญฺจ, มหาโยเธน สีเส คหิตกาโล วิย อุปฺปนฺเนน ปฐมชฺฌานสมาธินา นิจฺจลํ กตฺวา จิตฺตคฺคหิตกาโล, โยเธน สีเส คหิตมตฺเต ธุตฺตานํ ทิสาสุ ปลายิตฺวา ทูรีภาโว วิย ปฐมชฺฌานมฺหิ อุปฺปนฺนมตฺเต นีวรณานํ ทูรีภาโว, "กริสฺสามิ รญฺโญ สาสนนฺ"ติ สมฺปฏิจฺฉิตมตฺเต วิสฺสฏฺฐกาโล วิย ฌานโต วุฏฺฐิตกาโล, อมจฺเจน รญฺโญ สาสนํ อาโรจิตกาโล วิย สมาธินา จิตฺตํ กมฺมนิยํ กตฺวา วิปสฺสนากมฺมฏฺฐานสฺส วฑฺฒิตกาโล, ตตฺเถวสฺส เตหิ ทฺวีหิ ทูเตหิ กตาภิเสกสฺส เสตจฺฉตฺตอุสฺสาปนํ วิย สมถวิปสฺสนากมฺมฏฺฐานํ นิสฺสาย อรหตฺตปฺปตฺตสฺส วิมุตฺติเสตจฺฉตฺตุสฺสาปนํ เวทิตพฺพํ.