อเถกทิวสํ ตสฺมึเยว อนฺโตวสฺเส ปญฺจ วาณิชสตานิ "ปรสมุทฺทํ คจฺฉามา"ติ นาวาย ภณฺฑํ ปกฺขิปึสุ. นาวาโรหณทิวเส เถรสฺส กนิฏฺฐภาตา เถรํ โภเชตฺวา เถรสฺส สนฺติเก สิกฺขาปทานิ คเหตฺวา วนฺทิตฺวา "ภนฺเต สมุทฺโท นาม อสทฺเธยฺโย อเนกนฺตราโย, อเมฺห อาวชฺเชยฺยาถา"ติ วตฺวา นาวํ อภิรุยฺหิ. นาวา อุตฺตมชเวน คจฺฉมานา อญฺญตรํ ทีปกํ ปาปุณิ. มนุสฺสา "ปาตราสํ กริสฺสามี"ติ ทีปโต โอติณฺณา. ๒- ตสฺมึ ปน ทีปเก อญฺญํ กิญฺจิ นตฺถิ, จนฺทนวนเมว อโหสิ.
อเถโก วาสิยา รุกฺขํ อาโกเฏตฺวา โลหิตจนฺทนภาวํ ญตฺวา อาห "โภ มยํ ลาภตฺถาย ปรสมุทฺทํ คจฺฉาม, อิโต จ อุตฺตริ ลาโภ นาม นตฺถิ, จตุรงฺคุลมตฺตา ฆฏิกา สตสหสฺสํ อคฺฆติ, หาเรตพฺพยุตฺตกํ ภณฺฑํ หาเรตฺวา จนฺทนสฺส ปูเรสฺสามา"ติ. เต ตถา กรึสุ. จนฺทนวเน อธิวตฺถา อมนุสฺสา กุชฺฌิตฺวา "อิเมหิ อมฺหากํ จนฺทนวนํ นาสิตํ, ฆาเตสฺสาม เน"ติ จินฺเตตฺวา "อิเธว ฆาติเตสุ สพฺพํ เอกกุณปํ พหิ ภวิสฺสติ, สมุทฺทมชฺเฌ เนสํ นาวํ โอสีเทสฺสามา"ติ อาหํสุ. อถ เตสํ นาวํ อภิรุยฺห มุหุตฺตํ คตกาเลเยว อุปฺปติกํ ๓- อุปฏฺฐเปตฺวา สยมฺปิ เต อมนุสฺสา ภยานกานิ รูปานิ ทสฺสยึสุ. ภีตา มนุสฺสา อตฺตโน อตฺตโน เทวตานํ นมสฺสนฺติ. เถรสฺส กนิฏฺโฐ จูฬปุณฺณกุฏมฺพิโก "มยฺหํ ภาตา อวสฺสโย โหตู"ติ เถรสฺส นมสฺสมาโน ๔- อฏฺฐาสิ.
@๓ ฏีกา. อุปฺปาทิกํ ๔ สี. เถรสฺส นามํ สรมาโน