So "vipassanaṃ paṭṭhapessāmī"ti upādārūpakammaṭṭhānavasena cakkhupasādādayo pariggahetvā "ayaṃ rūpakkhandho"ti vavatthapeti, manāyatanaṃ "arūpakkhandho"ti. Iti sabbāni cetāni nāmañceva rūpañcāti nāmarūpavasena vavatthapetvā tesaṃ paccayaṃ pariyesitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā saṅkhāre sammasanto anupubbena arahatte patiṭṭhāti. Idaṃ ekassa bhikkhuno yāva arahattā kammaṭṭhānaṃ kathitaṃ hoti.

Idāni bāhirānaṃ gāmaghātakacorehi sadisataṃ dassento corā gāmaghātakāti khotiādimāha. Tattha manāpāmanāpesūti karaṇatthe bhummaṃ, manāpāmanāpehīti attho. Tattha coresu gāmaṃ hanantesu pañca kiccāni vattanti:- corā tāva gāmaṃ parivāretvā ṭhitā aggiṃ datvā kaṭakaṭasaddaṃ uṭṭhāpenti, tato manussā hatthasāraṃ gahetvā bahi nikkhamanti, tato tehipi saddhiṃ bhaṇḍakassa kāraṇā hatthaparāmāsaṃ karonti, keci panettha pahāraṃ pāpuṇanti, keci pahāraṭṭhāne patanti, avasese pana arogajane bandhitvā attano vasanaṭṭhānaṃ netvā rajjubandhanādīhi bandhitvā dāsaparibhogena paribhuñjanti.

Tattha gāmaghātakacorānaṃ gāmaṃ parivāretvā aggidānaṃ viya chasu dvāresu ārammaṇe āpāthagate kilesapariḷāhuppatti veditabbā, hatthasāraṃ ādāya bahi nikkhamanaṃ viya taṃkhaṇe kusaladhammaṃ pahāya akusalasamaṅgino, bhaṇḍakassa kāraṇā hatthaparāmasanā pajjanaṃ viya dukkaṭadubbhāsitapācittiyathullaccayānaṃ āpajjanakālo, pahāraladdhakālo viya saṃghādisesaṃ āpajjanakālo, pahāraṃ laddhā pana pahāraṭṭhāne