๑๑. คันธภกสูตร

Ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu viharati uruvelakappaṃ nāma mallānaṃ nigamo . atha kho gandhabhako gāmaṇī 1- yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho gandhabhako gāmaṇī bhagavantaṃ etadavoca sādhu me bhante bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetūti . ahañce te gāmaṇi atītamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ evaṃ ahosi atītamaddhānanti . Tatra te siyā kaṅkhā siyā vimati . ahañce te gāmaṇi anāgatamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ evaṃ bhavissati anāgatamaddhānanti . tatrāpi te siyā kaṅkhā siyā vimati . api cāhaṃ gāmaṇi idheva nisinno ettheva te nisinnassa dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desessāmi taṃ @Footnote: 1 Ma. bhadrako gāmaṇi. Yu. bhadragako gāmaṇi. Suṇohi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti . evaṃ bhanteti kho gandhabhako gāmaṇī bhagavato paccassosi . bhagavā etadavoca taṃ kiṃ maññasi gāmaṇi atthi te uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti . atthi me bhante uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti . Atthi pana te gāmaṇi uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkha- domanassupāyāsāti . atthi me bhante uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti . ko nu kho gāmaṇi hetu ko paccayo yena te ekaccānaṃ uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā . ko vā pana gāmaṇi hetu ko paccayo yena te ekaccānaṃ uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparideva- dukkhadomanassupāyāsāti . yesaṃ me bhante uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā atthi me tesu Chandarāgo . yesampana me bhante uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā natthi me tesu chandarāgoti . Iminā tvaṃ gāmaṇi dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṃ nehi yaṃ kho kiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajji sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ chando hi mūlaṃ dukkhassa . yampi hi kiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ chando hi mūlaṃ dukkhassāti . acchariyaṃ bhante abbhutaṃ bhante yāva subhāsitañcidaṃ tena bhagavatā yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajji sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ chando hi mūlaṃ dukkhassāti . yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ chando hi mūlaṃ dukkhassāti . atthi me bhante ciravāsī nāma kumāro bahi āvasathe paṭivasati so khvāhaṃ bhante kālasseva vuṭṭhāya purisaṃ uyyojemi gaccha bhaṇe ciravāsiṃ kumāraṃ jānāhīti . yāvakīvañca bhante so puriso nāgacchati tassa me hoteva aññathattaṃ mā hevaṃ 1- ciravāsissa kumārassa kiñci ābādhayethāti 2- .

Taṃ kiṃ maññasi gāmaṇi ciravāsissa [3]- kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti . @Footnote: 1 Ma. Yu. heva . 2 Ma. ābādhayissathāti. Yu. ābādhayessati . 3 Yu. te. Ciravāsissa me bhante kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti . Iminā kho etaṃ gāmaṇi pariyāyena veditabbaṃ yaṅkiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ chando hi mūlaṃ dukkhassāti . taṃ kiṃ maññasi gāmaṇi yadā te ciravāsimātā adiṭṭhā ahosi assutā ahosi te ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vāti . no hetaṃ bhante. Dassanaṃ vā te gāmaṇi āgamma savanaṃ vā [1]- evaṃ te ahosi ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vāti. Evaṃ bhante. {628.1} Taṃ kiṃ maññasi gāmaṇi ciravāsimātuyā te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparideva- dukkhadomanassupāyāsāti . ciravāsimātuyā me bhante vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkha- domanassupāyāsāti . iminā kho etaṃ gāmaṇi pariyāyena veditabbaṃ yaṅkiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ chando hi mūlaṃ dukkhassāti. Ekādasamaṃ.