คำว่า เรื่องเบ็ดเตล็ด ได้แก่ เรื่องที่หาประโยชน์มิได้ พ้นจากเรื่องเกิดก่อนและหลัง ที่เหลือมีสภาพต่างๆ
คำว่า กล่าวเรื่องโลก คือการกล่าวเล่นๆ ว่าด้วยเรื่องโลกเป็นต้นอย่างนี้ว่า โลกนี้ใครสร้าง คนชื่อโน้นสร้าง กาขาวเพราะมีกระดูกขาว นกตะกรุมแดงเพราะมีโลหิตแดง. การกล่าวเรื่องทะเลอันไม่มีประโยชน์เป็นต้นอย่างนี้ว่า เพราะเหตุไร ทะเลจึงชื่อว่าสาคร ชื่อว่าสมุทร เพราะรู้ได้ด้วยปลายมือว่า ชื่อว่าสาครที่เราขุดแล้ว เพราะสาครเทพขุดแล้ว ชื่อว่ากล่าวเรื่องทะเล. การกล่าวเรื่องที่ไม่มีประโยชน์ทั่วๆ ไปว่า เจริญ เสื่อม แล้วกล่าวเรื่องที่เป็นไป ชื่อว่ากล่าวเรื่องความเจริญและความเสื่อม.
ก็ในเรื่องกล่าวความเจริญและความเสื่อมนี้ ความเที่ยงชื่อว่าความเจริญ ความขาดสูญชื่อว่าความเสื่อม ความก้าวหน้าชื่อว่าความเจริญ ความหายนะชื่อว่าความเสื่อม กามสุขชื่อว่าความเจริญ การทำคนให้ลำบาก ชื่อว่าความเสื่อม. รวมกับความเจริญและความเสื่อมด้วยประการนั้นๆ ๖ อย่างเหล่านี้ จึงเป็นการกล่าวเรื่องเดรัจฉาน ๓๒ ด้วประการฉะนี้.
คำที่เหลือในบททั้งปวงตื้นทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาติรัจฉานกถาสูตรที่ ๑๐
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที