อีกอย่างหนึ่ง พึงทราบอสัมโมหสัมปชัญญะด้วยสามารถการพิจารณาขันธ์ธาตุอายตนะและปัจจัย. ในข้อนี้มีอธิบายดังนี้
จักษุและรูปเป็นรูปขันธ์ เวทนาสัมปยุตด้วยรูปขันธ์นั้นเป็นเวทนาขันธ์ สัญญาสัมปยุตด้วยเวทนานั้นเป็นสัญญาขันธ์ สังขารมีผัสสะเป็นต้นเป็นสังขารขันธ์. การแลและการเหลียวย่อมปรากฏในการพร้อมเพรียงแห่งขันธ์ทั้งหลาย ๕ เหล่านี้ด้วยประการฉะนี้.
ในข้อนั้น ใครคนหนึ่งย่อมแล ใครคนหนึ่งย่อมเหลียวมีหรือ.
อนึ่ง จักษุเป็นจักขวายตนะ รูปเป็นรูปายตนะ การเห็นเป็นมนายตนะ. สัมปยุตตธรรมทั้งหลายมีเวทนาเป็นต้นเป็นธัมมายตนะ. การแลและการเหลียวย่อมปรากฏในความพร้อมเพรียงแห่งอายตนะ ๔ เหล่านี้ด้วยประการฉะนี้
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที