คำว่า ปาวาริกอัมพวัน ได้แก่ ที่สวนมะม่วงของเศรษฐีชื่อว่าทุสสปาวาริกะ.

นัยว่า ป่ามะม่วงนั้นได้เป็นอุทยานของเศรษฐีนั้น. ปาวาริกเศรษฐีนั้นฟังพระธรรมเทศนาของพระผู้มีพระภาคเจ้า เลื่อมใสในพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ร้างวิหารถวายพระผู้มีพระภาคเจ้า ประกอบด้วยกุฏี ที่หลีกเร้นและมณฑปเป็นต้นในอุทยานนั้น. วิหารนั้นถึงการนับว่าปาวาริกัมพวัน เหมือนชีวกัมพวัน. อธิบายว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในปาวาริกัมพวันนั้น.

บทว่า เลื่อมใสแล้วอย่างนี้ ความว่า มีความเชื่อถึงพร้อมแล้วอย่างนี้. อธิบายว่า เราเชื่ออย่างนี้.

บทว่า โดยยิ่งกว่าๆ ความว่า ผู้มีชื่อเสียงอย่างยิ่ง. อธิบายว่า หรือว่าผู้มีความรู้ยิ่งกว่าโดยความรู้.

เล่มที่ ๑๙ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค๖๓๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “นาฬันทสูตร”