คำว่า ด้วยอาการเหล่าใด คือ ด้วยส่วนเหล่าใด.

คำว่า ด้วยเพศเหล่าใด คือ ด้วยทรวดทรงเหล่าใด.

คำว่า ด้วยนิมิตเหล่าใด คือ ด้วยลักษณะที่ปรากฏเหล่าใด.

คำว่า อาโลกสญฺญา สุคคฺหิตา โหติ ความว่า ภิกษุใดนั่งที่ลานแล้วมาเอาใจใส่ต่ออาโลกสัญญา หลับตาลงเป็นบางครั้ง บางครั้งก็ลืมตาขึ้น ขณะที่เธอแม้จะหลับตาอยู่ รูปก็ย่อมปรากฏเป็นอย่างเดียวกันทีเดียว เหมือนเมื่อเธอกำลังลืมตาแลดูอยู่ นั้นชื่อว่าความสำคัญว่าแสงสว่างย่อมเป็นอันได้เกิดแล้ว.

เล่มที่ ๑๙ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค๙๗๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “วิภังคสูตร”