สตฺถา "ธมฺมเสนาปตึ ปฏิปาเทสฺสามี"ติ ธมฺมาสนา วุฏฺฐาย คนฺธกุฏิอภิมุโข คนฺตฺวา มณิผลเก อฏฺฐาสิ. เถโร ติกฺขตฺตุํ ปทกฺขิณํ กตฺวา จตูสุ ฐาเนสุ วนฺทิตฺวา "ภควา อิโต กปฺปสตสหสฺสาธิกสฺส อสงฺเขฺยยฺยสฺส อุปริ อโนมทสฺสิสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปาทมูเล นิปชฺชิตฺวา ตุมฺหากํ ทสฺสนํ ปตฺเถสิ, สา เม ปตฺถนา สมิทฺธา, ทิฏฺฐา ตุเมฺห, ตํ ปฐมทสฺสนํ, อิทํ ปจฺฉิมทสฺสนํ, ปุน ตุมฺหากํ ทสฺสนํ นตฺถี"ติ วตฺวา ทสนขสโมธานสมุชฺชลํ อญฺชลึ ปคฺคยฺห ยาว ทสฺสนวิสยา อภิมุโขว ปฏิกฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ปกฺกามิ. ปุน มหาปฐวี ธาเรตุํ อสกฺโกนฺตี อุทกปริยนฺตํ กตฺวา อกมฺปิ.

ภควา ปริวาเรตฺวา ฐิเต ภิกฺขู อาห "อนุคจฺฉถ ภิกฺขเว ตุมฺหากํ เชฏฺฐกภาติกนฺ"ติ. ตสฺมึ ขเณ จตสฺโสปิ ปริสา สมฺมาสมฺพุทฺธํ เอกกํเยว เชตวเน โอหาย นิรวเสสา นิกฺขมึสุ. สาวตฺถินครวาสิโนปิ "สาริปุตฺตตฺเถโร กิร สมฺมาสมฺพุทฺธํ อาปุจฺฉิตฺวา ปรินิพฺพายิตุกาโม นิกฺขนฺโต, ปสฺสิสฺสาม นนฺ"ติ นครทฺวารานิ นิโรกาสานิ กโรนฺตา นิกฺขมิตฺวา คนฺธมาลาทิหตฺถา เกเส วิกิริตฺวา "อิทานิ มยํ กหํ มหาปญฺโญ นิสินฺโน, กหํ ธมฺมเสนาปติ นิสินฺโน"ติ ปุจฺฉนฺตา "กสฺส สนฺติกํ คมิสฺสาม, ตสฺส หตฺเถ สกฺการํ ฐเปตฺวา เถโร ปกฺกนฺโต"ติอาทินา นเยน ปริเทวนฺตา โรทนฺตา เถรํ อนุพนฺธึสุ.

เถโร มหาปญฺญาย ฐิตตฺตา "สพฺเพสํ อนติกฺกมนีโย เอส มคฺโค"ติ มหาชนํ โอวทิตฺวา "ตุเมฺหปิ อาวุโส ติฏฺฐถ, มา ทสพเล ปมาทํ อาปชฺชิตฺถา"ติ ภิกฺขุสํฆมฺปิ นิวตฺเตตฺวา อตฺตโน ปริสาเยว สทฺธึ ปกฺกามิ. เยปิ มนุสฺสา "ปุพฺเพ อยฺโย ปจฺจาคมนจาริกํ จรติ, อิทํ ทานิ คมนํ น ปุน ปจฺจาคมนายา"ติ ปริเทวนฺตา อนุพนฺธึสุเยว, เตปิ "อปฺปมตฺตา อาวุโส โหถ, เอวํภาวิโน นาม สงฺขารา"ติ นิวตฺเตสิ.

อถโข อายสฺมา สาริปุตฺโต สพฺพตฺถ เอกรตฺติวาเสน อนฺตรามคฺเค สตฺตาหํ มนุสฺสานํ สงฺคหํ กโรนฺโต สายํ นาลกคามํ ปตฺวา คามทฺวาเร นิโคฺรธรุกฺขมูเล อฏฺฐาสิ. อถ อุปเรวโต นาม เถรสฺส ภาคิเนยฺโย พหิคามํ คจฺฉนฺโต เถรํ ทิสฺวา อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ. เถโร ตํ อาห "อตฺถิ เคเห เต อยฺยิกา"ติ. อาม ภนฺเตติ. คจฺฉ อมฺหากํ อิธาคตภาวํ อาโรเจหิ, "กสฺมา อาคโต"ติ จ วุตฺเต "อชฺช กิร เอกทิวสํ อนฺโตคาเม ภวิสฺสติ, ชาโตวรกํ ปฏิชคฺคถ, ปญฺจนฺนญฺจ กิร ภิกฺขุสตานํ วสนฏฺฐานํ ชานาถา"ติ. โส คนฺตฺวา "อยฺยิเก มยฺหํ มาตุโล อาคโต"ติ อาห. อิทานิ กุหินฺติ. คามทฺวาเรติ. เอกโกว, อญฺโญปิ โกจิ อตฺถีติ. อตฺถิ ปญฺจสตา ภิกฺขูติ. กึการณา อาคโตติ. โส ตํ ปวตฺตึ อาโรเจสิ. พฺราหฺมณี "กึ นุ โข เอตฺตกานํ วสนฏฺฐานํ ปฏิชคฺคาเปติ, ทหรกาเล ปพฺพชิตฺวา มหลฺลกกาเล คิหี โหตุกาโม"ติ จินฺเตนฺตี ชาโตวรกํ ปฏิชคฺคาเปตฺวา ปญฺจสตานํ วสนฏฺฐานํ กาเรตฺวา ทณฺฑทีปิกา ชาเลตฺวา เถรสฺส ปาเหสิ.