โย ปน เทฺว ตโย ภเว สํสริตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กโรติ, อยํ โกลงฺโกโล นาม. ยถาห "กตโม จ ปุคฺคโล โกลงฺโกโล. อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โสตาปนฺโน โหติ อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโน, โส เทฺว วา ตีณิ วา กุลานิ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กโรติ, อยํ

ยสฺส สตฺตกฺขตฺตุํ ปรมา อุปปตฺติ, อฏฺฐมภวนฺนาทิยติ, อยํ สตฺตกฺขตฺตุปรโม นาม. ยถาห "กตโม จ ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตุปรโม. อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โสตาปนฺโน โหติ อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโน, โส สตฺตกฺขตฺตุํ เทเว จ มานุเส จ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กโรติ, อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตุปรโม"ติ. ๑-

ภควตา คหิตนามวเสเนว เจตานิ เตสํ ฐานานิ. ๒- เอตฺตกํ หิ ฐานํ คโต เอกพีชี นาม โหติ, "เอตฺตกํ โกลงฺโกโล, เอตฺตกํ สตฺตกฺขตฺตุปรโม"ติ ภควตา เอเตสํ นามํ คหิตํ. นิยมโต ปน "อยํ เอกพีชี, อยํ โกลงฺโกโล, อยํ สตฺตกฺขตฺตุปรโม"ติ นตฺถิ.

เล่มที่ ๑๙ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค๒๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกาภิญญาสูตร”