@สํ.มหา. ๑๙/๑๑๐๔/๓๘๓, องฺ. นวก. ๒๓/๒๒๔(๒๐)/๔๐๕-๖ อาทิ (สฺยา)

@๔ องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๗๗/๑๑๕ (สฺยา) ๕ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ เกสาทโย ปริคฺคณฺหนฺโต จตูสุ ฐาเนสุ อสชฺชนฺโต ยาว มตฺถลุงฺคา ภาวนํ ปาเปติ, อยมฺปิ ยถา ปุเร ตถา ปจฺฉา วิหรติ นาม. เอวํ เทสนาวเสน ปุริมปจฺฉิมตา เวทิตพฺพา. ยถา ปจฺฉา ตถา ปุเรติ อิทํ ปุริมนยสฺส ๑- เววจนํ.

ยถา อโธ ตถา อุทฺธนฺติ อิทํ สรีรวเสน เวทิตพฺพํ. เตเนวาห "อุทฺธํ ปาทตลา อโธ เกสมตฺถกา"ติ. ตตฺถ โย ภิกฺขุ ปาทตลโต ปฏฺฐาย ยาว เกสมตฺตกา ทฺวตฺตึสาการวเสน วา ปาทงฺคุลีนํ อคฺคปพฺพฏฺฐิโต ยาว สีสกฏาหโต, ๒- สีสกฏาหโต ยาว ปาทงฺคุลีนํ อคฺคปพฺพฏฺฐีนิ, ตาว อฏฺฐิวเสน วา ภาวนํ ปาเปติ จตูสุ ฐาเนสุ เอกฏฺฐาเนปิ อสชฺชนฺโต. อยํ ยถา อุทฺธํ ตถา อโธ, ยถา อโธ ตถา อุทฺธํ วิหรติ นาม.

เยหิ อากาเรหีติ เยหิ โกฏฺฐาเสหิ. เยหิ ลิงฺเคหีติ เยหิ สณฺฐาเนหิ. เยหิ นิมิตฺเตหีติ เยหิ อุปฏฺฐาเนหิ. อาโลกสญฺญา สุคฺคหิตา โหตีติ โย ภิกฺขุ องฺคเณ นิสีทิตฺวา อาโลกสญฺญํ มนสิ กโรติ, กาเลน นิมีเลติ, กาเลน อุมฺมีเลติ, อถสฺส ยทา นิมีเลนฺตสฺสาปิ อุมฺมีเลตฺวา โอโลเกนฺตสฺส วิย เอกสทิสเมว อุปฏฺฐาติ, ตทา อาโลกสญฺญา ชาตา นาม โหติ. "ทิวาสญฺญา"ติปิ ตสฺเสว นามํ. สา จ ปน รตฺตึ อุปฺปชฺชมานา สุคฺคหิตา นาม โหติ. สฺวาธิฏฺฐิตาติปิ ตสฺเสว เววจนํ, สุฏฺฐุ อธิฏฺฐิตา สุฏฺฐุ ฐปิตา สฺวาธิฏฺฐิตา นาม วุจฺจติ, สา อตฺถโต สุคฺคหิตาเยว โย อาโลเกน ถินมิทฺธํ วิโนเทตฺวา ฉนฺทํ อุปฺปาเทตฺวา กมฺมฏฺฐานํ มนสิ กโรติ, ตสฺส ทิวาปิ อาโลกสญฺญา สุคฺคหิตาเยว สฺวาธิฏฺฐิตา นาม. รตฺติ วา โหตุ ทิวา วา, เยน อาโลเกน ถินมิทฺธํ วิโนเทตฺวา กมฺมฏฺฐานํ มนสิ กโรติ, ตสฺมึ ถินมิทฺธวิโนทเน อาโลเก อุปฺปนฺนา สญฺญา สุคฺคหิตา นาม.