อถ ภควา จินฺเตสิ "อิเม อตฺตภาเว ฉนฺทราเคน มรณภยภีตา น สกฺขิสฺสนฺติ คตึ วิโสเธตุํ, หนฺท เนสํ ฉนฺทราคปฺปหานาย อสุภกถํ กเถมิ. ตํ

เปฯ อชฺช ทสา'ติ อาคนฺตฺวา อาโรเจสฺสนฺติ, อยญฺจ กมฺมวิปาโก น สกฺกา มยา วา อญฺเญน วา ปฏิพาหิตุํ, สฺวาหํ ตํ สุตฺวาปิ กึ กริสฺสามิ, กึ เม อนตฺถเกน อนยพฺพยสเนน สุเตน, หนฺทาหํ ภิกฺขูนํ อทสฺสนํ อุปคจฺฉามี"ติ. ตสฺมา เอวมาห "อิจฺฉามหํ ภิกฺขเว อฑฺฒมาสํ ปฏิสลฺลียิตุํ, นามฺหิ เกนจิ อุปสงฺกมิตพฺโพ อญฺญตฺร เอเกน ปิณฺฑปาตนีหารเกนา"ติ.

อปเร ปนาหุ "ปรูปวาทวิวชฺชนตฺถํ เอวํ วตฺวา ปฏิสลฺลีโน"ติ. ปเร กิร ภควนฺตํ อุปวทิสฺสนฺติ "อยํ `สพฺพญฺญู อหํ สทฺธมฺมวรจกฺกวตฺตี'ติ ปฏิชานมาโน อตฺตโนปิ สาวเก อญฺญมญฺญํ ฆาเตนฺเต นิวาเรตุํ น สกฺโกติ, กิมญฺญํ สกฺขิสฺสตี"ติ. ตตฺร ปณฺฑิตา วกฺขนฺติ "ภควา ปฏิสลฺลานมนุยุตฺโต น อิมํ ปวตฺตึ ชานาติ, โกจีสฺส อาโรจยิตาปิ นตฺถิ, สเจ ชาเนยฺย อทฺธา นิวาเรยฺยา"ติ อิทํ ปน อิจฺฉามตฺตํ, ปฐมเมเวตฺถ การณํ. นาสฺสุธาติ เอตฺถ อสฺสุธาติ ปทปูรณมตฺเต อวธารณตฺเถ วา ๑- นิปาโต, เนว โกจิ ภควนฺตํ อุปสงฺกมีติ.

อเนเกหิ วณฺณสณฺฐานาทีหิ การเณหิ โวกาโร อสฺสาติ อเนกาการโวกาโร. อเนกาการโวกิณฺโณ อเนกากาเรน สมฺมิสฺโสติ วุตฺตํ โหติ. โก โส? อสุภภาวนานุโยโค, ตํ อเนกาการโวการํ. อสุภภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺตีติ