๒. ทุติยวคฺค

๑-๒. อิจฺฉานงฺคลสุตฺตาทิวณฺณนา

[๙๘๗-๙๘๘] ทุติยวคฺคสฺส ปฐเม เอวํ พฺยากเรยฺยาถาติ กสฺมา อตฺตโน วิหารสมาปตฺตึ อาจิกฺขติ? อุปารมฺภโมจนตฺถํ. สเจ หิ เต "น ชานามา"ติ วเทยฺยุํ, อถ เนสํ ติตฺถิยา "ตุเมฺห `อสุกสมาปตฺติยา นาม โน สตฺถา เตมาสํ วิหาสี'ติปิ น ชานาถ, อถ กสฺมา นํ อุปฏฺฐหนฺตา วิหรถา"ติ อุปารมฺภํ อาโรเปยฺยุํ, ตโต โมจนตฺถํ เอวมาห.

อถ กสฺมา ยถา อญฺญตฺถ "สโตว อสฺสสติ, ทีฆํ วา อสฺสสนฺโต"ติ ๑- เอววากาโร วุตฺโต, เอวํ อิธ น วุตฺโตติ? เอกนฺตสนฺตตฺตา. อญฺเญสญฺหิ อสฺสาโส วา ปากโฏ โหติ ปสฺสาโส วา, ภควโต อุภยํ เจตํ ๒- ปากฏเมว นิจฺจํ อุปฏฺฐิตสฺสติตายาติ เอกนฺตสนฺตตา น วุตฺโต. อถ "สิกฺขามี"ติ อวตฺวา กสฺมา "อสฺสสามี"ติ เอตฺตกเมว วุตฺตนฺติ? สิกฺขิตพฺพาภาวา. สตฺต หิ เสขา สิกฺขิตพฺพภาวา เสขา นาม, ขีณาสวา อสิกฺขิตพฺพาภาวา อเสขา นาม, ตถาคตา อสิกฺขิตพฺพา อเสขา นาม นตฺถิ เตสํ สิกฺขิตพฺพกิจฺจนฺติ สิกฺขิตพฺพาภาวา น วุตฺตํ. ทุติยํ อุตฺตานเมว.