กายสูตร

2. Kāyasuttavaṇṇanā

[183] Dutiye āhāraṭṭhitikoti paccayaṭṭhitiko. Āhāraṃ paṭiccāti paccayaṃ paṭicca. Subhanimittanti subhampi subhanimittaṃ, subhassa ārammaṇampi subhanimittaṃ. Ayonisomanasikāroti anupāyamanasikāro upathamanasikāro anicce "niccan"ti vā dukkhe "sukhan"ti vā anattani "attā"ti vā asubhe "subhan"ti vā manasikāro, taṃ tasmiṃ subhārammaṇe bahulaṃ pavattayato kāmacchando uppajjati. Tena vuttaṃ "atthi bhikkhave subhanimittan"tiādi. Evaṃ sabbanīvaraṇesu yojanā veditabbā.

Paṭighanimittantiādīsu pana paṭighopi paṭighanimittaṃ paṭighārammaṇampi. Aratīti ukkaṇṭhitā, yaṃ sandhāya vuttaṃ "tattha katamā arati, pantesu vā senāsanesu aññataraññataresu vā adhikusalesu dhammesu arati aratitā anabhirati anabhiramaṇā ukkaṇṭhitā paritassitā ayaṃ vuccati aratī"ti.

Tandīti atisītādipaccayā uppannaṃ āgantukakāyālasiyaṃ. Yasmiṃ uppanne "atisītaṃ atiuṇhaṃ aticchātosmi atidhātosmi atidūramaggaṃ gatosmī"ti vadati, yaṃ sandhāya vuttaṃ "tattha katamā tandī? yā tandī tandiyanā tandimanakatā, ālasyaṃ ālasyāyanā ālasyāyitattaṃ, ayaṃ vuccati tandī"ti. Vijambhitāti kilesavasena kāyavinamanā, yaṃ sandhāya vuttaṃ "tattha katamā vijambhitā, yā kāyassa jambhanā vijambhanā ānamanā vinamanā sannamanā paṇamanā byādhiyakaṃ ayaṃ vuccati vijambhitā"ti.

เล่มที่ ๑๙ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “กายสูตร”