เรื่องภิกษุรูปหนึ่ง พระบัญญัติ

{๒๖๓} ทสมสิกฺขาปเท ฯ จตูสุ ปจฺจเยสุ อนฺตมโส ทนฺตกฏฺฐํปิ สพฺพํ ปํสุกูลเมว อสฺสาติ สพฺพปํสุกูลิโก ฯ โส กิร สุสาเน ฉฑฺฑิตภาชนเมว ปตฺตํ กตฺวา ตตฺถ ฉฑฺฑิตโจลเกเหว จีวรํ กตฺวา ตตฺถ ฉฑฺฑิตมญฺจปีฐกานิเยว คเหตฺวา ปริภุญฺชติ ฯ อยฺยโวสาฏิตกานีติ เอตฺถ อยฺยาติ วุจฺจนฺติ กาลกตา ปิติปิตามหา ฯ โวสาฏิตกานิ วุจฺจนฺติ เตสํ อตฺถาย สุสานาทีสุ ฉฑฺฑิตกานิ ขาทนียโภชนียานิ ฯ มนุสฺสา กิร กาลกเต ญาตเก อุทฺทิสฺส ยนฺเตสํ สชีวกาเล ปิยํ โหติ ตํ เอเตสุ สุสานาทีสุ ปิณฺฑปิณฺฑํ กตฺวา ญาตกา โน ปริภุญฺชนฺตูติ ฐเปนฺติ ฯ โส ภิกฺขุ ตํ คเหตฺวา ภุญฺชติ อญฺญํ ปณีตํปิ ทิยฺยมานํ น อิจฺฉติ ฯ เตน วุตฺตํ สุสาเนปิ รุกฺขมูเลปิ อุมฺมาเรปิ อยฺยโวสาฏิตกานิ สามํ คเหตฺวา ปริภุญฺชตีติ ฯ เถโรติ ถิโร ฆนพทฺโธ ฯ วทฺธโรติ ถูโล ๑- ฯ ถูโล จ ฆนสรีโร จายํ ภิกฺขูติ

มนุสฺสมํสํ มญฺเญ ขาทตีติ มนุสฺสมํสํ ขาทตีติ นํ สลฺลกฺเขม ฯ มนุสฺสมํสํ ขาทนฺตา หิ อีทิสา ภวนฺตีติ อยํ เตสํ อธิปฺปาโย ฯ {๒๖๔} อุทกทนฺตโปเณ กุกฺกุจฺจายนฺตีติ เอตฺถ เต ภิกฺขู อทินฺนํ มุขทฺวารํ อาหารํ อาหเรยฺยาติ ปทสฺส สมฺมา อตฺถํ อสลฺลกฺเขตฺวา กุกฺกุจฺจายึสุ ฯ ภควา ปน ยถาอุปฺปนฺนสฺส วตฺถุสฺส วเสน ปิตา วิย ทารเก เต ภิกฺขู สญฺญาเปนฺโต อนุปฺปญฺญตฺตึ ฐเปสิ ฯ {๒๖๕} อทินฺนนฺติ กาเยน วา กายปฏิพทฺเธน วา คณฺหนฺตสฺส กายกายปฏิพทฺธนิสฺสคฺคิยานํ อญฺญตรวเสน น ทินฺนํ ฯ เอตเทว หิ สนฺธาย ปทภาชเน อทินฺนํ นาม อปฏิคฺคหิตกํ วุจฺจตีติ วุตฺตํ ฯ ทุติยปาราชิเก ปน อทินฺนนฺนาม ปรปริคฺคหิตํ วุจฺจตีติ วุตฺตํ ฯ ทินฺนนฺติ อิทํ ปน ตสฺเสว อทินฺนสฺส ปฏิปกฺขวเสน ลกฺขณทสฺสนตฺถํ อุทฺธฏํ ฯ นิทฺเทเส จสฺส กาเยน วา กายปฏิพทฺเธน วา นิสฺสคฺคิเยน วา เทนฺเตติ เอวํ อญฺญสฺมึ ททมาเน ฯ หตฺถปาเส ฐิโต กาเยน วา กายปฏิพทฺเธน วา ปฏิคฺคณฺหาตีติ ตํ เอวํ ทียมานํ อนฺตมโส รถเรณุํปิ สเจ ปุพฺเพ วุตฺตลกฺขเณ หตฺถปาเส ฐิโต กาเยน วา กายปฏิพทฺเธน วา ปฏิคฺคณฺหาติ ฯ เอตํ เอวํ ปฏิคฺคหิตํ ทินฺนํ นาม วุจฺจติ ฯ น อิทํ คณฺห อิทํ ตว โหตูติอาทิวจเนน นิสฺสฏฺฐํ ฯ ตตฺถ กาเยนาติ หตฺถาทีสุ เยนเกนจิ สรีราวยเวน อนฺตมโส ปาทงฺคุลิยาปิ ทียมานํ กาเยน ทินฺนํ นาม โหติ ฯ ปฏิคฺคหเณปิ เอเสว นโย ฯ เยนเกนจิ หิ สรีราวยเวน คหิตํ กาเยน คหิตเมว โหติ ฯ สเจปิ นตฺถุกรณียํ ทียมานํ นาสปุเฏน อกลฺลโกว มุเขน ปฏิคฺคณฺหาติ ฯ อาโภคมตฺตเมว หิ เอตฺถ ปมาณํ ฯ อยํ นโย มหาปจฺจริยํ วุตฺโต ฯ กายปฏิพทฺเธนาติ กฏจฺฉุอาทีสุ เยนเกนจิ อุปกรเณน ทินฺนํ กายปฏิพทฺเธน ทินฺนํ นาม โหติ ฯ ปฏิคฺคหเณปิ เอเสว นโย ฯ เยนเกนจิ สรีรสํพทฺเธน ปตฺตถาลกาทินา คหิตํ กายปฏิพทฺเธน ปฏิคฺคหิตเมว โหติ ฯ นิสฺสคฺคิเยนาติ กายโต จ กายปฏิพทฺธโต จ โมเจตฺวา หตฺถปาเส ฐิตสฺส กาเยน วา กายปฏิพทฺเธน วา ปาติยมานํ หิ นิสฺสคฺคิเยน ปโยเคน ทินฺนํ นาม โหติ ฯ อยํ ตาว ปาลิวณฺณนา ฯ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๑๗๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องภิกษุรูปหนึ่ง พระบัญญัติ”