{๑๐๘} จตุตฺถสิกฺขาปเท ฯ เหมนฺติเก กาเลติ เหมนฺตกาเล หิมปาตสมเย ฯ กายํ โอตาเปนฺตาติ มญฺจปีฐาทีสุ นิสินฺนา พาลาตเปน กายํ โอตาเปนฺตา ฯ กาเล อาโรจิเตติ ยาคุภตฺตาทีสุ ยสฺส กสฺสจิ กาเล อาโรจิเต ฯ โอวุฏฺฐํ โหตีติ หิมวสฺเสน โอวุฏฺฐํ ตินฺตํ โหติ ฯ {๑๑๐} อวสฺสิกสงฺเกเตติ วสฺสิกวสฺสานํ มาสาติ เอวํ อปฺปญฺญตฺเต จตฺตาโร เหมนฺติเก จตฺตาโร จ คิมฺหเก อฏฺฐ มาเสติ อตฺโถ ฯ มณฺฑเป วาติ สาขามณฺฑเป วา ปทรมณฺฑเป วา ฯ รุกฺขมูเล วาติ ยสฺส กสฺสจิ รุกฺขสฺส เหฏฺฐา ฯ ยตฺถ กากา วา กุลลา วา น อูหทนฺตีติ ยตฺถ ธุวสนฺนิวาเสน กุลาวเก กตฺวา วสมานา เอเต กากกุลลา วา อญฺเญ วา สกุณา ตํ เสนาสนํ น อูหทนฺติ ตาทิเส รุกฺขมูเล นิกฺขิปิตุํ อนุชานามีติ ตสฺมา ยตฺถ โคจรปฺปสุตา สกุณา วิสฺสมิตฺวา คจฺฉนฺติ ตสฺส รุกฺขสฺส มูเล นิกฺขิปิตุํ วฏฺฏติ ฯ ยสฺมึ ปน ธุวสนฺนิวาเสน กุลาวเก กตฺวา วสนฺติ ตสฺส รุกฺขสฺส มูเล น นิกฺขิปิตพฺพํ ฯ อฏฺฐ มาเสติ วจนโต เยสุ ชนปเทสุ วสฺสกาเล เทโว น วสฺสติ เตสุปิ ชนปเทสุ จตฺตาโร มาเส นิกฺขิปิตุํ น วฏฺฏติเยว ฯ อวสฺสิกสงฺเกเตติ วจนโต ยตฺถ เหมนฺเต เทโว วสฺสติ ตตฺถ เหมนฺเตปิ อชฺโฌกาเส นิกฺขิปิตุํ น วฏฺฏติ คิมฺเห ปน สพฺพตฺถ วิคตวลาหกํ วิสุทฺธํ นภํ โหติ เอวรูเป กาเล เกนจิเทว กรณีเยน อชฺโฌกาเส มญฺจปีฐํ นิกฺขิปิตุํ วฏฺฏติ ฯ อพฺโภกาสิเกนาปิ วตฺตํ ชานิตพฺพํ ฯ ตสฺส หิ สเจ ปุคฺคลิกมญฺโจ อตฺถิ ตตฺเถว สยิตพฺพํ ฯ สงฺฆิกํ คณฺหนฺเตน เวตฺเตน วา วาเกน วา วีตมญฺโจ คเหตพฺโพ ฯ ตสฺมึ อสติ ปุราณมญฺจโก คเหตพฺโพ ฯ ตสฺมึ อสติ นววายิโม วา โอนทฺธโก วา คเหตพฺโพ คเหตฺวา จ ปน อหํ อุกฺกฏฺฐรุกฺขมูลิโก อุกฺกฏฺฐอพฺโภกาสิโกติ จีวรกุฏึปิ อกตฺวา อสมเย อชฺโฌกาเส วา รุกฺขมูเล วา ตํ ปญฺญาเปตฺวา นิปชฺชิตุํ น วฏฺฏติ ฯ สเจ ปน จตุคฺคุเณนปิ จีวเรน กตกุฏึ อเตเมนฺตํ รกฺขิตุํ น สกฺโกติ สตฺตาหวทฺทลิกาทีนิ ภวนฺติ ภิกฺขุโน กายานุคติกตฺตา วฏฺฏติ ฯ อรญฺเญ ปณฺณกุฏีสุ วสนฺตานํ สีลสมฺปทาย ปสนฺนจิตฺตา มนุสฺสา นวมญฺจปีฐํ เทนฺติ สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชถาติ ฯ วสิตฺวา คจฺฉนฺเตหิ สามนฺตวิหาเร สภาคภิกฺขูนํ เปเสตฺวา คนฺตพฺพํ ฯ สภาคานํ อภาเว อโนวสฺสเก นิกฺขิปิตฺวา คนฺตพฺพํ ฯ อโนวสฺสเก อสติ รุกฺเข ลคฺเคตฺวา คนฺตพฺพํ ฯ เจติยงฺคเณ สมฺมชฺชนึ คเหตฺวา โภชนสาลงฺคณํ วา อุโปสถาคารงฺคณํ วา ปริเวณทิวาฏฺฐานอคฺคิสาลาทีสุ วา อญฺญตรํ สมฺมชฺชิตฺวา โธวิตฺวา โกฏฺเฏตฺวา ปุน สมฺมชฺชนี มาลเกเยว ฐเปตพฺพา ฯ อุโปสถาคาราทีสุ อญฺญตรสฺมึ คเหตฺวา อวเสสานิ สมฺมชฺชนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย ฯ โย ปน ภิกฺขาจารมคฺคํ สมฺมชฺชนฺโต คนฺตุกาโมว โหติ เตน สมฺมชฺชิตฺวา สเจ อนฺตรามคฺเค สาลา อตฺถิ ตตฺถ ฐเปตพฺพา ฯ สเจ นตฺถิ พลาหกานํ อนุฏฺฐตภาวํ สลฺลกฺเขตฺวา ยาวาหํ คามโต นิกฺขมามิ ตาว น วสฺสิสฺสตีติ ชานนฺเตน ยตฺถ กตฺถจิ นิกฺขิปิตฺวา ปุน ปจฺจาคจฺฉนฺเตน ปากติกฏฺฐาเน ฐเปตพฺพา ฯ สเจ วสฺสิสฺสตีติ ชานนฺโต อชฺโฌกาเส ฐเปติ ทุกฺกฏนฺติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ สเจ ปน ตตฺร ตเตฺรว สมฺมชฺชนตฺถาย สมฺมชฺชนี นิกฺขิตฺตา โหติ ตํ ตํ ฐานํ สมฺมชฺชิตฺวา ตตฺถ ตตฺเถว นิกฺขิปิตุํ วฏฺฏติ ฯ อาสนสาลํ สมฺมชฺชนฺเตน วตฺตํ ชานิตพฺพํ ฯ ตตฺรีทํ วตฺตํ ฯ มชฺฌโต ปฏฺฐาย ปาทฏฺฐานภิมุขา วาลิกา หริตพฺพา ฯ กจวรํ หตฺเถหิ คเหตฺวา พหิ ฉฑฺเฑตพฺพํ ฯ {๑๑๑} มสารโกติ มญฺจปาเท วิชฺฌิตฺวา ตตฺถ อฏนิโย ปเวเสตฺวา กโต ฯ พุนฺธิกาพทฺโธติ อฏนีหิ มญฺจปาเท ฑํสาเปตฺวา ปลฺลงฺกสงฺเขเปน กโต ฯ กุลีรปาทโกติ อสฺสเมณฺฑกาทีนํ ปาทสทิเสหิ ปาเทหิ กโต ฯ โย วา ปน โกจิ วงฺกปาทโก อยํ วุจฺจติ กุลีรปาทโก ฯ อาหจฺจปาทโกติ อยํ ปน อาหจฺจปาทโก นาม มญฺโจ องฺเค วิชฺฌิตฺวา กโต โหตีติ เอวํ ปรโต ปาลิยํเยว วุตฺโต ฯ ตสฺมา อฏนิโย วิชฺฌิตฺวา ตตฺถ ปาทสิขํ ปเวเสตฺวา อุปริ อาณึ ทตฺวา กตมญฺโจ อาหจฺจปาทโกติ เวทิตพฺโพ ฯ ปีเฐปิ เอเสว นโย ฯ อนฺโต สํเวเฐตฺวา พทฺธํ โหตีติ เหฏฺฐา จ อุปริ จ วิตฺถตํ มชฺเฌ สงฺขิตฺตํ ปณวสณฺฐานํ กตฺวา พทฺธํ โหติ ฯ ตํ กิร มชฺเฌ สีหพฺยคฺฆจมฺมปริกฺขิตฺตํปิ กโรนฺติ ฯ อกปฺปิยจมฺมนฺนาเมตฺถ นตฺถิ ฯ เสนาสนญฺหิ โสวณฺณมยํปิ วฏฺฏติ ฯ ตสฺมา ตํ มหคฺฆํ โหติ ฯ อนุปสมฺปนฺนํ สนฺถราเปติ ตสฺส ปลิโพโธติ เยน สนฺถราปิตํ ตสฺส ปลิโพโธ ฯ เลฑฺฑุปาตํ อติกฺกมนฺตสฺส อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺสาติ ถามมชฺฌิมสฺส ปุริสสฺส เลฑฺฑุปาตํ อติกฺกมนฺตสฺส ปาจิตฺติยํ ฯ