{๑๘๘} อฏฺฐมสิกฺขาปเท ฯ สํวิธายาติ โลกสฺสาทมิตฺตสนฺถววเสน กีฬาปุเรกฺขารา สํวิทหิตฺวา ฯ อุทฺธคามินินฺติ อุทฺธํ นทิยา ปฏิโสตํ คจฺฉนฺตึ ฯ ยสฺมา ปน โย อุทฺธชวนโต อุชฺชวนิกาย นาวาย กีฬติ โส อุทฺธคามินึ อภิรุหตีติ วุจฺจติ ฯ เตนสฺส ปทภาชเน อตฺถเมว ทสฺเสตุํ อุชฺชวนิกายาติ วุตฺตํ ฯ อโธกามินินฺติ อโธ อนุโสตํ คจฺฉนฺตึ ฯ ยสฺมา ปน โย อโธชวนโต โอชวนิกาย นาวาย กีฬติ โส อโธคามินึ อภิรุหตีติ วุจฺจติ ฯ เตนสฺสาปิ ปทภาชเน อตฺถเมว ทสฺเสตุํ โอชวนิกายาติ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ ยํ ติฏฺฐสมฺปฏิปาทนตฺถํ อุทฺธํ วา อโธ วา หรนฺติ เอตฺถ อนาปตฺติ ฯ ติริยนฺตรณายาติ อุปโยคตฺเถ นิสฺสกฺกวจนํ ฯ {๑๘๙} คามนฺตเร คามนฺตเรติ เอตฺถ ยสฺสา นทิยา เอกํ ตีรํ กุกฺกุฏสํปาตคาเมหิ นิรนฺตรํ เอกํ อคามกํ อรญฺญํ ตสฺสา สคามกตีรปสฺเสน คมนกาเล คามนฺตรคณนาย ปาจิตฺติยานิ ฯ อคามกตีรปสฺเสน คมนกาเล อฑฺฒโยชนคณนาย ฯ ยา ปน โยชนวิตฺถตา โหติ ตสฺสา มชฺเฌน คมเนปิ อฑฺฒโยชนคณนาย ปาจิตฺติยานิ เวทิตพฺพานิ ฯ อนาปตฺติ ติริยนฺตรณายาติ เอตฺถ น เกวลํ นทิยา โยปิ มหาติฏฺฐปฏฺฏนโต ตามฺพลิตฺตึ วา สุวณฺณภูมึ วา คจฺฉติ ตสฺสาปิ อนาปตฺติ ฯ สพฺพอฏฺฐกถาสุ หิ นทิยํเยว อาปตฺติ วิจาริตา น สมุทฺเท ฯ {๑๙๑} วิสํเกเตนาติ อิธาปิ กาลวิสํเกเตเนว อนาปตฺติ ฯ ติฏฺฐวิสํเกเตน ปน นาวาวิสํเกเตน วา คจฺฉนฺตสฺส อาปตฺติเยว ฯ เสสํ ปฐมสิกฺขาปทสทิสเมว สทฺธึ สมุฏฺฐานาทีหีติ ฯ

นาวาภิรุหนสิกฺขาปทํ อฏฺฐมํ ฯ