{๘๗} ขนติ วา ขนาเปติ วาติ อนฺตมโส ปาทงฺคุฏฺฐเกนปิ สมฺมชฺชนีสลากายปิ สยํ วา ขนติ อญฺเญน วา ขนาเปติ ฯ ภินฺทติ วา ภินฺทาเปติ วาติ อนฺตมโส อุทกมฺปิ ฉฑฺเฑนฺโต สยํ วา ภินฺทติ อญฺเญน วา เภทาเปติ ฯ ทหติ วา ทหาเปติ วาติ อนฺตมโส ปตฺตํ ปจนฺโต สยํ วา ทหติ อญฺเญน วา ทหาเปติ ฯ ยตฺตเกสุ ฐาเนสุ อคฺคึ เทติ วา ทาเปติ วา ตตฺตกานิ ปาจิตฺติยานิ ฯ ปตฺตํ ปจนฺเตนปิ ปุพฺเพ ปกฺกฏฺฐาเนเยว ปจิตพฺโพ ฯ อทฑฺฒาย ปฐวิยา ฐเปตุํ น วฏฺฏติ ฯ ปตฺตปจนกปาลสฺส ปน อุปริ อคฺคึ ฐเปตุํ น วฏฺฏติ ฯ ทารูนํ อุปริ ฐเปติ โส อคฺคิ ตานิ ทหนฺโต คนฺตฺวา ปฐวึ ทหติ น วฏฺฏติ ฯ อิฏฺฐกปาสาณาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ ตตฺราปิ หิ อิฏฺฐกาทีนํเยว อุปริ ฐเปตุํ วฏฺฏติ ฯ กสฺมา ฯ เตสํ อนุปาทานตฺตา ฯ น หิ ตานิ อคฺคิสฺส อุปาทานสงฺขยํ คจฺฉนฺติ ฯ สุกฺขขาณุสุกฺขรุกฺขาทีสุปิ อคฺคึ ทาตุํ น วฏฺฏติ ฯ สเจ ปน ปฐวึ อปฺปตฺตเมว นิพฺพาเปตฺวา คมิสฺสามีติ เทติ วฏฺฏติ ฯ ปจฺฉา นิพฺพาเปตุํ น สกฺโกติ อวิสยตฺตา อนาปตฺติ ฯ ติณุกฺกํ คเหตฺวา คจฺฉนฺโต หตฺเถ ฑยฺหมาเน ภูมิยํ ปาเตติ อนาปตฺติ ฯ ปติตฏฺฐาเนเยว อุปาทานํ ทตฺวา อคฺคึ กาตุํ วฏฺฏตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ ทฑฺฒปฐวิยา จ ยตฺตกํ ฐานํ อุสุมาย อนุคตํ สพฺพํ วิโกเปตุํ วฏฺฏตีติ ตตฺเถว วุตฺตํ ฯ โย ปน อชานนโก ภิกฺขุ อรณิสหิเตน อคฺคึ นิพฺพตฺเตตฺวา หตฺเถน อุกฺขิปิตฺวา กึ กโรมีติ วทติ ชาเลหีติ วตฺตพฺโพ ฯ หตฺโถ เม ฑยฺหตีติ วทติ ยถา น ฑยฺหติ ตถา กโรหีติ วตฺตพฺโพ ฯ ภูมิยํ ปาเตหีติ ปน น วตฺตพฺโพ ฯ สเจ หตฺเถ ฑยฺหมาเน ปาเตติ ปฐวึ ฑยฺหิสฺสามีติ อปาติตตฺตา อนาปตฺติ ฯ ปติตฏฺฐาเน ปน อคฺคึ กาตุํ วฏฺฏตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ {๘๘} อนาปตฺติ อิมํ ชานาติ อาทีสุ ปน อิมสฺส ถมฺภสฺส อาวาฏํ ชาน มหามตฺติกํ ชาน ถุสมตฺติกํ ชาน มหามตฺติกํ เทหิ ถุสมตฺติกํ เทหิ มตฺติกํ อาหร ปํสุํ อาหร มตฺติกาย อตฺโถ ปํสุนา อตฺโถ อิมสฺส ถมฺภสฺส อาวาฏํ กปฺปิยํ กโรหิ อิมํ มตฺติกํ กปฺปิยํ กโรหิ อิมํ ปํสุํ กปฺปิยํ กโรหีติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ อสญฺจิจฺจาติ ปาสาณรุกฺขาทีนิ วา ปวฏฺเฏนฺตสฺส กตฺตรทณฺเฑน วา อาหจฺจ อาหจฺจ คจฺฉนฺตสฺส ปฐวี ภิชฺชติ ฯ สา เตน ภินฺทิสฺสามีติ เอวํ สญฺจิจฺจ อภินฺนตฺตา อสญฺจิจฺจ ภินฺนา นาม โหติ ฯ อิติ อสญฺจิจฺจ ภินฺทนฺตสฺส อนาปตฺติ ฯ อสติยาติ อญฺญาวิหิโต เกนจิ สทฺธึ กิญฺจิ กเถนฺโต ปาทงฺคุฏฺฐเกน วา กตฺตรยฏฺฐิยา วา ปฐวึ วิลิขนฺโต ติฏฺฐติ ฯ เอวํ อสติยา วิลิขนฺตสฺส วา ภินฺทนฺตสฺส วา อนาปตฺติ ฯ อชานนฺตสฺสาติ อนฺโตเคเห โอวุฏฺฐํ ฉนฺนํ ปฐวึ อกปฺปิยปฐวีติ น ชานาติ กปฺปิยปฐวีติ สญฺญาย วิโกเปติ ขนามิ ภินฺทามิ ทหามีติ วา น ชานาติ เกวลํ สงฺโคปนตฺถาย ขนิตฺตาทีนิ วา ฐเปติ ฑยฺหมานหตฺโถ วา อคฺคึ ปาเตติ เอวํ อชานนฺตสฺส อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ