ภุญฺชนฺตานํ หิ ทนฺตา ขียนฺติ นขา ขียนฺติ ปตฺตสฺส วณฺโณ ขียติ สพฺพํ อพฺโพหาริกํ ฯ สตฺถเกน อุจฺฉุอาทีสุ ผาลิเตสุ มลํ ปญฺญายติ เอตํ นวสมุฏฺฐิตํ นาม ปฏิคฺคเหตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ ฯ สตฺถกํ โธวิตฺวา ผาลิเตสุ มลํ น ปญฺญายติ โลหคนฺธมตฺตํ โหติ ตํ อพฺโพหาริกํ ฯ ยํปิ สตฺถกํ คเหตฺวา ปริหรนฺติ เตน ผาลิเตสุปิ เอเสว นโย ฯ น หิ ตํ ปริโภคตฺถาย ปริหรนฺตีติ ฯ มูลเภสชฺชาทีนิ ปึสนฺตานํ วา โกฏฺเฏนฺตานํ วา นิสทนิสทโปตกอุทุกฺขลมุสลานิ ขียนฺติ ฯ ปริหรณกวาสึ ตาเปตฺวา เภสชฺชตฺถาย ตกฺเก วา ขีเร วา ปกฺขิปนฺติ ฯ ตตฺถ นีลกา ปญฺญายติ ฯ สตฺถเก วุตฺตสทิโสว วินิจฺฉโย ฯ อามกตกฺกาทีสุ ปน สยํ น ปกฺขิปิตพฺพา ฯ ปกฺขิปติ เจ สามปากโต น มุจฺจติ ฯ เทเว วสฺสนฺเต ปิณฺฑาย จรนฺตสฺส สรีรโต วา จีวรโต วา กิลิฏฺฐํ อุทกํ ปตฺเต ปตติ ตํ ปฏิคฺคเหตพฺพํ ฯ รุกฺขมูลาทีสุ ภุญฺชนฺตสฺส ปติเตปิ เอเสว นโย ฯ สเจ ปน สตฺตาหํ วสฺสนฺเต เทเว สุทฺธมุทกํ โหติ อพฺโภกาสโต วา ปตติ วฏฺฏติ ฯ สามเณรสฺส โอทนํ เทนฺเตน ตสฺส ปตฺตคตํ อจฺฉุปนฺเตเนว ทาตพฺพํ ฯ ปตฺโต วาสฺส ปฏิคฺคเหตพฺโพ ฯ อปฏิคฺคหิเต โอทนํ ฉุปิตฺวา ปุน อตฺตโน ปตฺเต โอทนํ คณฺหนฺตสฺส อุคฺคหิตโก โหติ ฯ สเจ ปน ทาตุกาโม หุตฺวา อาหร สามเณร ปตฺตํ โอทนํ คณฺหาติ วทติ อิตโร จ อลํ มยฺหนฺติ ปฏิกฺขิปติ ปุน ตเวตํ มยา ปริจฺจตฺตนฺติ จ วุตฺเตปิ น มยฺหํ เอเตนตฺโถติ วทติ สตกฺขตฺตุํปิ ปริจฺจชตุ ยาว อตฺตโน หตฺถคตํ ปฏิคฺคหิตกเมว โหติ ฯ สเจ ปน อาธารเกปิ ฐิตํ นิรเปกฺโข คณฺหาหีติ วทติ ปุน ปฏิคฺคเหตพฺพํ ฯ สเจ สาเปกฺโข อาธารเก ปตฺตํ ฐเปตฺวา เอโต ปูวํ วา ภตฺตํ วา คณฺหาติ สามเณรํ วทติ สามเณโร หตฺถํ โธวิตฺวา สเจปิ สตกฺขตฺตุํ คเหตฺวา อตฺตโน ปตฺตคตํ อผุสนฺโตว อตฺตโน ปตฺเต ปกฺขิปติ ปุน ปฏิคฺคหณกิจฺจํ นตฺถิ ฯ ยทิ ปน อตฺตโน ปตฺตคตํ ผุสิตฺวา ตโต คณฺหาติ สามเณรสฺส สนฺตเกน สํสฏฺฐํ โหติ ปุน ปฏิคฺคเหตพฺพํ ฯ เกจิ ปน สเจปิ คยฺหมานํ ฉิชฺชิตฺวา ตตฺถ ปตติ ปุน ปฏิคฺคเหตพฺพนฺติ วทนฺติ ฯ ตํ เอกํ ภตฺตปิณฺฑํ คณฺห เอกํ ปูวํ คณฺห อิมสฺส คุฬปิณฺฑสฺส เอตฺตกํ ปเทสํ คณฺหาติ เอวํ ปริจฺฉินฺทิตฺวา วุตฺเต เวทิตพฺพํ ฯ อิธ ปน ปริจฺเฉโท นตฺถิ ตสฺมา ยํ สามเณรสฺส ปตฺเต ปตติ ตเทว ปฏิคฺคหณํ วิชหติ ฯ หตฺถคตํ ปน ยาว สามเณโร วา อลนฺติ น โอรมติ ภิกฺขุ วา น วาเรติ ตาว ภิกฺขุสฺเสว สนฺตกํ ตสฺมา ปฏิคฺคหณํ น วิชหติ ฯ สเจ อตฺตโน วา ภิกฺขูนํ วา ยาคุปจนกภาชเน เกสญฺจิ อตฺถาย ภตฺตํ ปกฺขิปติ สามเณร ภาชนสฺส อุปริ หตฺถํ กโรหีติ วตฺวา ตสฺส หตฺเถ ปกฺขิปิตพฺพํ ฯ ตสฺสฺ หตฺถโต ภาชเน ปตติ ฯ ตํ หิ ทุติยทิวเส ภาชนสฺส อกปฺปิยภาวํ น กโรติ ปริจฺจตฺตตฺตา ฯ สเจ เอวํ อกตฺวา ปกฺขิปติ ปตฺตมิว ภาชนํ นิรามิสํ กตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ ฯ ทายกา ยาคุกุฏํ ฐเปตฺวา คตา ฯ ตํ ทหรสามเณโร ปฏิคฺคณฺหาเปตุํ น สกฺโกติ ฯ ภิกฺขุ ปตฺตํ อุปนาเมติ ฯ สามเณโร กุฏสฺส คีวํ ปตฺตสฺส มุขวฏฺฏิยํ ฐเปตฺวา อาวฏฺเฏติ ฯ ปตฺตคตา ยาคุ ปฏิคฺคหิตาว โหติ ฯ อถวา ภิกฺขุ ภูมิยํ หตฺถํ ฐเปติ ฯ สามเณโร ปวฏฺเฏตฺวา ตตฺถ อาโรเปติ วฏฺฏติ ฯ ปูวปจฺฉิภตฺตปจฺฉิอุจฺฉุภาราทีสุปิ เอเสว นโย ฯ สเจ ปฏิคฺคหณูปคํ ภารํ เทฺว ตโย วา สามเณรา เทนฺติ เอเกน วา พลวตา อุกฺขิตฺตํ เทฺว ตโย ภิกฺขู คณฺหนฺติ วฏฺฏติ ฯ มญฺจสฺส วา ปีฐสฺส วา ปาเทสุ เตลฆฏํ วา ผาณิตฆฏํ วา ลคฺเคนฺติ ภิกฺขุสฺส มญฺเจปิ ปีเฐปิ นิสีทิตุํ วฏฺฏติ ฯ อุคฺคหิตกํ นาม น โหติ ฯ นาคทนฺตเก วา องฺกุสเก วา เทฺว เตลฆฏา ลคฺคิตา โหนฺติ ฯ อุปริ ปฏิคฺคหิตโก เหฏฺฐา อปฏิคฺคหิตโก ฯ อุปริมํ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ เหฏฺฐา ปฏิคฺคหิตโก อุปริ อปฏิคฺคหิตโก ฯ อุปริมํ คเหตฺวา อิตรํ คณฺหโต อุปริโม อุคฺคหิตโก โหติ ฯ เหฏฺฐามญฺเจ อปฏิคฺคหิตกํ เตลถาลกํ โหติ ฯ ตญฺเจ สมฺมชฺชนฺโต สมฺมชฺชนิยา ฆฏฺเฏติ อุคฺคหิตกํ น โหติ ฯ ปฏิคฺคหิตกํ คณฺหิสฺสามีติ อปฏิคฺคหิตกํ คณฺหิตฺวา ญตฺวา ปุน คหิตฏฺฐาเน ฐเปติ อุคฺคหิตกํ น โหติ ฯ พหิ นีหริตฺวา สญฺชานาติ ฯ พหิ อฏฺฐเปตฺวา หริตฺวา ตตฺเถว ฐเปตพฺพํ นตฺถิ โทโส ฯ สเจ ปน ปุพฺเพ วิวริตฺวา ฐปิตํ น ปิทหิตพฺพํ ยถา ปุพฺเพ ฐิตํ ตเถว ฐเปตพฺพํ ฯ สเจ พหิ ฐเปติ ปุน น ฉุปิตพฺพํ ฯ อถ เหฏฺฐาปาสาทํ โอโรหนฺโต นิสฺเสณีมชฺเฌ สญฺชานาติ อโนกาสตฺตา อุทฺธํ วา อโธ วา นีหริตฺวา ฐเปตพฺพํ ฯ ปฏิคฺคหิตเก เตลาทิมฺหิ กณิกา อุฏฺเฐติ ฯ สิงฺคเวราทิมฺหิ ฆุณจุณฺณํ ฯ ตํสมุฏฺฐานเมว นาม เอตํ ปุน ปฏิคฺคหณกิจฺจํ นตฺถิ ฯ ตาลํ วา นาฬิเกรํ วา อารุฬฺโห โยตฺเตน ผลปิณฺฑํ โอตาเรตฺวา อุปริฏฺฐิโตว คณฺหาถาติ วทติ น คเหตพฺพํ ฯ สเจ อญฺโญ ภูมิยํ ฐิโต โยตฺตปาสเก คเหตฺวา อุกฺขิปิตฺวา เทติ วฏฺฏติ ฯ สผลํ มหาสาขํ กปฺปิยํ กาเรตฺวา ปฏิคฺคณฺหาติ ฯ ผลานิ ปฏิคฺคหิตาเนว โหนฺติ ยถาสุขํ ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ อนฺโตวติยํ ฐตฺวา วตึ ฉินฺทิตฺวา อุจฺฉุํ วา ติมฺพรุสกํ วา เทนฺติ ฯ หตฺถปาเส สติ วฏฺฏติ ฯ วติทณฺฑเกสุ อปฺปหริตฺวา นิคฺคตํ คณฺหนฺตสฺส วฏฺฏติ ฯ ปหริตฺวา นิคฺคเต อฏฺฐกถาสุ โทโส น ทสฺสิโต ฯ มยํ ปน ยํ ฐานํ ปหฏํ ตโต สยํ ปติตมิว โหตีติ ตกฺกยาม ฯ ตํปิ อฏฺฐตฺวา คจฺฉนฺเต ยุชฺชติ สุงฺกฆาฏโต ปวฏฺเฏตฺวา พหิ ปาติตภณฺฑํ วิย ฯ วตึ วา ปาการํ วา ลงฺฆาเปตฺวา เทนฺติ ฯ สเจ ปน น ปุถุโล ปากาโร อนฺโตปากาเร จ พหิปากาเร จ ฐิตสฺส หตฺถปาโส ปโหติ หตฺถสตํปิ อุทฺธํ คนฺตฺวา สมฺปตฺตํ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ ภิกฺขุ คิลานํ สามเณรํ ขนฺเธน วหติ ฯ โส ผลาผลํ ทิสฺวา คเหตฺวา ขนฺเธ นิสินฺโนว เทติ วฏฺฏติ ฯ อปโร ภิกฺขุํ วหนฺโต ขนฺเธ นิสินฺนสฺส ภิกฺขุโน เทติ วฏฺฏติเยว ฯ ภิกฺขุ ผลินึ สาขํ ฉายตฺถาย คเหตฺวา คจฺฉติ ฯ ผลานิ ขาทิตุํ จิตฺเต อุปฺปนฺเน ปฏิคฺคหาเปตฺวา ขาทิตุํ วฏฺฏติ ฯ มจฺฉิกวารณตฺถํ กปฺปิยํ กาเรตฺวา ปฏิคฺคณฺหาติ ฯ ขาทิตุกาโม เจ โหติ มูลปฏิคฺคหณเมว วฏฺฏติ ขาทนฺตสฺส โทโส นตฺถิ ฯ ภิกฺขุ ปฏิคฺคหณารหํ ภณฺฑํ มนุสฺสานํ ยาเน ฐเปตฺวา มคฺคํ คจฺฉติ ฯ ยานํ กทฺทเม ลคฺคติ ฯ ทหโร จกฺกํ คเหตฺวา อุกฺขิปติ วฏฺฏติ ฯ อุคฺคหิตกํ นาม น โหติ ฯ นาวายํ ฐเปตฺวา นาวํ อริตฺเตน วา ปาเชติ หตฺเถน วา กฑฺฒติ วฏฺฏติ ฯ อุลุมฺเปปิ เอเสว นโย ฯ ปาฏิยา วา กุณฺฑเก วา ฆเฏ วา ฐเปตฺวาปิ ตํ อนุปสมฺปนฺเนน คาหาเปตฺวา อนุปสมฺปนฺนํ พาหายํ คเหตฺวา ตริตุํ วฏฺฏติ ฯ ตสฺมึปิ อสติ อนุปสมฺปนฺนํ คาหาเปตฺวา ตํ พาหายํ คเหตฺวา ตริตุํ วฏฺฏติ ฯ อุปาสกา คมิกภิกฺขูนํ ปาเถยฺยตณฺฑุเล เทนฺติ ฯ สามเณรา ภิกฺขูนํ ตณฺฑุเล คเหตฺวา อตฺตโน ตณฺฑุเล คเหตุํ น สกฺโกนฺติ ฯ ภิกฺขู เตสํ ตณฺฑุเล คณฺหนฺติ ฯ สามเณรา อตฺตนา คหิตตณฺฑุเลสุ ขีเณสุ อิตเรหิ ตณฺฑุเลหิ ยาคุํ ปจิตฺวา สพฺเพสํ ปตฺตานิ ปฏิปาฏิยา ฐเปตฺวา ยาคุํ อากีรนฺติ ฯ ปณฺฑิโต สามเณโร อตฺตโน ปตฺตํ คเหตฺวา เถรสฺส เทติ เถรสฺส ปตฺตํ ทุติยเถรสฺสาติ เอวํ สพฺพานิ ปริวตฺเตติ ฯ สพฺเพหิ สามเณรสฺส สนฺตกํ ภุตฺตํ โหติ วฏฺฏติ ฯ สเจปิ สามเณโร อปณฺฑิโต โหติ อตฺตโน ปตฺเต ยาคุํ สยเมว ปาตุํ อารภติ อาวุโส ตุยฺหํ ยาคุํ มยฺหํ เทหีติ เอวํ เถเรหิ ปฏิปาฏิยา ยาจตฺวา ปิวิตุํ วฏฺฏติ ฯ สพฺเพหิ สามเณรสฺส สนฺตกเมว ภุตฺตํ โหติ ฯ เนว อุคฺคหิตกปจฺจยา น สนฺนิธิปจฺจยา วชฺชํ ผุสนฺติ ฯ เอตฺถ ปน มาตาปิตูนํ เตลาทีนํ ฉายาทีนํ อตฺถาย สาขาทีนิ จ หรนฺตานํ อิเมสํ จ วิเสโส น ทิสฺสติ ตสฺมา การณํ อุปปริกฺขิตพฺพํ ฯ