อคติคมนญฺจ น คจฺฉติ

อีทิโส วุจฺจติ ลชฺชิปุคฺคโลติ ๑-

อิมสฺมึ ลชฺชิภาเว ปติฏฺฐิโตว โหติ ฯ กถํ อญฺญาณตาย นาปชฺชติ ฯ โส หิ กปฺปิยากปฺปิยํ ชานาติ ตสฺมา กปฺปิยํเยว กโรติ อกปฺปิยํ น กโรติ เอวํ อญฺญาณตาย นาปชฺชติ ฯ กถํ กุกฺกุจฺจปฺปกตตาย นาปชฺชติ ฯ โส หิ กปฺปิยากปฺปิยํ นิสฺสาย กุกฺกุจฺเจ อุปฺปนฺเน วตฺถุํ โอโลเกตฺวา มาติกํ ปทภาชนํ อนฺตราปตฺตึ อนาปตฺตึ โอโลเกตฺวา กปฺปิยํ เจ กโรติ อกปฺปิยํ เจ น กโรติ เอวํ กุกฺกุจฺจปฺปกตตาย นาปชฺชติ ฯ กถํ อกปฺปิเย กปฺปิยสญฺญิตาทีหิ นาปชฺชติ ฯ โส หิ กปฺปิยากปฺปิยํ ชานาติ ตสฺมา อกปฺปิเย กปฺปิยสญฺญี น โหติ กปฺปิเย อกปฺปิยสญฺญี น โหติ สุปติฏฺฐิตา จสฺส สติ โหติ อธิฏฺฐาตพฺพํ อธิฏฺเฐติ วิกปฺเปตพฺพํ วิกปฺเปติ ฯ อิติ อิเมหิ ฉหิ อากาเรหิ อาปตฺตึ นาปชฺชติ ฯ อนาปชฺชนฺโต อขณฺฑสีโล โหติ ปริสุทฺธสีโล ฯ เอวมสฺส อตฺตโน สีลกฺขนฺโธ สุคุตฺโต โหติ สุรกฺขิโต ฯ กถํ กุกฺกุจฺจปฺปกตานํ ปฏิสฺสรณํ โหตีติ ฯ ติโรรฏฺเฐสุ ติโรชนปเทสุ จ อุปฺปนฺนกุกฺกุจฺจา ภิกฺขู อมุกสฺมึ กิร วิหาเร วินยธโร วสตีติ ทูรโตปิ ตสฺส สนฺติกํ อาคนฺตฺวา กุกฺกุจฺจํ ปุจฺฉนฺติ ฯ โส เตหิ กตสฺส กมฺมสฺส วตฺถุํ โอโลเกตฺวา อาปตฺตานาปตฺติครุกลหุกาทิเภทํ สลฺลกฺเขตฺวา

วิสารโท สงฺฆมชฺเฌ โวหรตีติ อวินยธรสฺส หิ สงฺฆมชฺเฌ กเถนฺตสฺส ภยํ สารชฺชํ โอกฺกมติ วินยธรสฺส ตํ น โหติ ฯ กสฺมา ฯ เอวํ กเถนฺตสฺส โทโส โหติ เอวํ น โทโสติ ญตฺวา กถนโต ฯ ปจฺจตฺถิเก สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคณฺหาตีติ เอตฺถ ทฺวิธา ปจฺจตฺถิกา นาม อตฺตปจฺจตฺถิกา จ สาสนปจฺจตฺถิกา จ ฯ ตตฺถ เมตฺติยภุมฺมชกา จ ภิกฺขู วฑฺโฒ จ ลิจฺฉวิ อมูลเกน อนฺติมวตฺถุนา โจเทสุํ อิเม อตฺตปจฺจตฺถิกา นาม ฯ เย วาปน อญฺเญปิ ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา สพฺเพ เต อตฺตปจฺจตฺถิกา นาม ฯ วิปรีตทสฺสนา ปน อริฏฺฐภิกฺขุกณฺฐกสามเณรเวสาลิวชฺชิปุตฺตกา ปรูปหารอญฺญาณกงฺข- ปรวิตรณาทิวาทา มหาสงฺฆิกาทโย จ อพุทฺธสาสนํ พุทฺธสาสนนฺติ วตฺวา กตปคฺคหา สาสนปจฺจตฺถิกา นาม ฯ เต สพฺเพปิ สหธมฺเมน สหการเณน วจเนน ยถาตํ อสทฺธมฺมํ ปติฏฺฐาเปตุํ น สกฺโกนฺติ เอวํ สุนิคฺคหิตํ กตฺวา นิคฺคณฺหาติ ฯ สทฺธมฺมฏฺฐิติยา ปฏิปนฺโน โหตีติ เอตฺถ ปน ติวิโธ สทฺธมฺโม ปริยตฺติปฏิปตฺติอธิคมวเสน ฯ ตตฺถ เตปิฏกํ พุทฺธวจนํ ปริยตฺติสทฺธมฺโม นาม ฯ เตรส ธุตงฺคคุณา จุทฺทส ขนฺธกวตฺตานิ เทฺวอสีติ มหาวตฺตานีติ อยํ ปฏิปตฺติสทฺธมฺโม นาม ฯ จตฺตาโร มคฺคา จตฺตาริ ผลานิ จ อยํ อธิคมสทฺธมฺโม นาม ฯ ตตฺถ เกจิ เถรา โย โว อานนฺท มยา ธมฺโม จ วินโย จ เทสิโต ปญฺญตฺโต โส โว มมจฺจเยน สตฺถาติ ๑- อิมินา สุตฺเตน สาสนสฺส ปริยตฺติ มูลนฺติ วทนฺติ ฯ เกจิ เถรา อิเม จ สุภทฺท ภิกฺขู สมฺมาวิหเรยฺยุํ อสุญฺโญ โลโก อรหนฺเตหิ อสฺสาติ ๒- อิมินา สุตฺเตน สาสนสฺส ปฏิปตฺติ มูลนฺติ วตฺวา ยาว ปญฺจ ภิกฺขู สมฺมาปฏิปนฺนา สํวิชฺชนฺติ ตาว สาสนํ ฐิตํ โหตีติ อาหํสุ ฯ อิตเร ปน เถรา ปริยตฺติยา อนฺตรหิตาย สุปฏิปนฺนสฺสาปิ ธมฺมาภิสมโย นตฺถีติ วตฺวา อาหํสุ สเจปิ ปญฺจ ภิกฺขู จตฺตาริ ปาราชิกานิ รกฺขณกา โหนฺติ เต สทฺเธ กุลปุตฺเต ปพฺพาเชตฺวา ปจฺจนฺติเม ชนปเท อุปสมฺปาเทตฺวา ทสวคฺคํ คณํ ปูเรตฺวา มชฺฌิเม ชนปเทปิ อุปสมฺปทํ กริสฺสนฺติ เอเตนูปาเยน วีสติวคฺคํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปูเรตฺวา อตฺตโนปิ อพฺภานกมฺมํ กตฺวา สาสนํ วุฑฺฒึ วิรุฬฺหึ เวปุลฺลํ คมยิสฺสนฺติ ๓- ฯ เอวมยํ วินยธโร ติวิธสฺสาปิ สทฺธมฺมสฺส จิรฏฺฐิติยา ปฏิปนฺโน โหตีติ ฯ เอวมยํ วินยธโร อิเม ตาว ปญฺจานิสํเส ลภตีติ เวทิตพฺโพ ฯ กตเม ฉ อานิสํเส ลภตีติ ฯ ตสฺสาเธยฺโย อุโปสโถ ปวารณา สงฺฆกมฺมํ ปพฺพชฺชา อุปสมฺปทา นิสฺสยํ เทติ สามเณรํ อุปฏฺฐาเปติ ฯ เย หิ อิเม จาตุทฺทสิโก ปณฺณรสิโก สามคฺคีอุโปสโถ สงฺเฆ อุโปสโถ คเณ อุโปสโถ ปุคฺคเล อุโปสโถ สุตฺตุทฺเทโส อุโปสโถ ปาริสุทฺธิอุโปสโถ อธิฏฺฐานูโปสโถติ นว อุโปสถา สพฺเพ เต วินยธรายตฺตา ฯ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๒๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๒ เรื่องพระฉัพพัคคีย์”