อยํ หิ ปญฺโห อจฺฉินฺนจีวรกํ ภิกฺขุํ สนฺธาย วุตฺโต ฯ อถ ปน ติตฺถิเยหิ สมาคจฺฉนฺติ เต จ เนสํ

นิวาเสตฺวาปิ ลทฺธิ น คเหตพฺพา ฯ อิทานิ ยํ อาวาสํ ปฐมํ อุปคจฺฉติ สเจ ตตฺถ โหติ สงฺฆสฺส วิหารจีวรํ วาติ อาทีสุ วิหารจีวรํ นาม มนุสฺสา อาวาสํ กาเรตฺวา จตฺตาโร ปจฺจยา อมฺหากเมว สนฺตกา ปริโภคํ คจฺฉนฺตูติ จีวรํ สชฺชิตฺวา อตฺตนา การาปิเต อาวาเส ฐเปนฺติ เอตํ วิหารจีวรนฺนาม ฯ อุตฺตรตฺถรณนฺติ มญฺจกสฺส อุปริ อตฺถรณํ วุจฺจติ ฯ ฯ ภุมฺมตฺถรณนฺติ ปริกมฺมกตาย ภูมิยา รกฺขณตฺถาย วิลิมิกาหิ กตอตฺถรณํ ฯ ตสฺส อุปริ ตฏิกํ อตฺถริตฺวา จงฺกมนฺติ ฯ ภิสิจฺฉวีติ มญฺจภิสิยา วา ปีฐกภิสิยา วา ฉวิ ฯ สเจ ปูริตา โหติ วิธุเนตฺวาปิ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ เอวเมเตสุ วิหารจีวราทีสุ ยํ ตตฺถ อาวาเส โหติ ตํ อนาปจฉาปิ คเหตฺวา นิวาเสตุํ วา ปารุปิตุํ วา อจฺฉินฺนจีวรกานํ ภิกฺขูนํ ลพฺภตีติ เวทิตพฺพํ ฯ ตญฺจ โข ลภิตฺวา โอทหิสฺสามิ ปุน ฐเปสฺสามีติ อธิปฺปาเยน น มูลจฺเฉชฺชาย ฯ ลภิตฺวา จ ปน ญาติโต วา อุปฏฺฐากโต วา อญฺญโต วา กุโตจิปิ ปากติกเมว กาตพฺพํ ฯ วิเทสํ คเตน เอกสฺมึ สงฺฆิเก อาวาเส สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชนตฺถาย ฐเปตพฺพํ ฯ สจสฺส ปริโภเคเนว ตํ ชีรติ วา นสฺสติ วา คีวา น โหติ ฯ สเจ ปน เอเตสํ วุตฺตปฺการานํ คิหิวตฺถาทีนํ ภิสิจฺฉวิปริยนฺตานํ กิญฺจิ น ลพฺภติ เตน ติเณน วา ปณฺเณน วา ปฏิจฺฉาเทตฺวา อาคนฺตพฺพนฺติ ฯ {๕๑๙} เกหิจิ วา อจฺฉินฺนนฺติ เอตฺถ ยํปิ อจฺฉินฺนจีวรา อาจริยูปชฺฌายา อญฺเญ อาหราวุโส จีวรนฺติ ยาจิตฺวา วา วิสฺสาเสน วา คณฺหนฺติ ตํปิ สงฺคหํ คจฺฉตีติ วตฺตุํ ยุชฺชติ ฯ ปริโภคชิณฺณํ วาติ เอตฺถ จ อจฺฉินฺนจีวรานํ อาจริยูปชฺฌายาทีนํ อตฺตนา ติณปณฺเณหิ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ทินฺนํ จีวรํปิ สงฺคหํ คจฺฉตีติ วตฺตุํ ยุชฺชติ ฯ เอวํ หิ เต อจฺฉินฺนจีวรฏฺฐาเน นฏฺฐจีวรฏฺฐาเน จ ฐิตา ว ภวิสฺสนฺติ ฯ เตน เนสํ วิญฺญตฺติยญฺจ อกปฺปิยจีวรปริโภเค จ อนาปตฺติ อนุรูปา ภวิสฺสตีติ ฯ {๕๒๑} ญาตกานํ ปวาริตานนฺติ เอตฺถ เอเตสํ สนฺตกํ เทถาติ วิญฺญาเปนฺตสฺส ยาจนฺตสฺส อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ น หิ ญาตกานํ ปวาริตานํ อาปตฺติ วา อนาปตฺติ วา โหติ ฯ อตฺตโน ธเนนาติ เอตฺถาปิ อตฺตโน กปฺปิยภณฺเฑน กปฺปิยโวหาเรเนว วิญฺญาเปนฺตสฺส เจตาเปนฺตสฺส วา ปริวตฺตาเปนฺตสฺส วา อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ ปวาริตานนฺติ เอตฺถ จ สงฺฆวเสน ปวาริเตสุ ปมาณเมว วฏฺฏติ ฯ ปุคฺคลิกปวารณาย ยํ ยํ ปวาเรติ ตํ ตํเยว วิญฺญาเปตพฺพํ ฯ โย หิ จตูหิ ปจฺจเยหิ ปวาเรตฺวา สยเมว สลฺลกฺเขตฺวา กาลานุกาลํ จีวรานิ ทิวเส ทิวเส ยาคุภตฺตาทีนีติ เอวํ เยน เยน อตฺโถ ตํ ตํ เทติ ตสฺส วิญฺญาปนกิจฺจํ นตฺถิ ฯ โย ปน ปวาเรตฺวา พาลตาย วา สติสมฺโมเสน วา น เทติ โส วิญฺญาเปตพฺโพ ฯ โย มยฺหํ เคหํ ปวาเรมีติ วทติ ตสฺส เคหํ คนฺตฺวา ยถาสุขํ นิสีทิตพฺพํ นิปชฺชิตพฺพํ น กิญฺจิ คเหตพฺพํ ฯ โย ปน ยํ มยฺหํ เคเห อตฺถิ ตํ ปวาเรมีติ วทติ ยํ ตตฺถ กปฺปิยํ ตํ วิญฺญาเปตพฺพํ ฯ เคเห ปน นิสีทิตุํ วา นิปชฺชิตุํ วา น ลพฺภตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ อญฺญสฺสตฺถายาติ เอตฺถ อตฺตโน ญาตกปวาริเต น เกวลํ อตฺตโน อตฺถาย อถโข อญฺญสฺสตฺถาย วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ อยเมโก อตฺโถ ฯ อยํ ปน ทุติโย อญฺญสฺสาติ เย อญฺญสฺส ญาตกปวาริตา เต ตสฺเสว อญฺญสฺสาติ ลทฺธโวหารสฺส พุทฺธรกฺขิตสฺส วา ธมฺมรกฺขิตสฺส วา อตฺถาย วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ ฯ เสสํ อุตฺตานตฺถเมว ฯ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๖ เรื่องพระอุปนันทศากยบุตร”