สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องพระอุปนันทศากยบุตร

{๕๓๗} เตน สมเยนาติ ราชสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ อุปาสกํ สญฺญาเปตฺวาติ ชานาเปตฺวา ฯ อิมินา มูเลน จีวรํ กีณิตฺวา เถรสฺส เทหีติ เอวํ วตฺวาติ อธิปฺปาโย ฯ ปญฺญาสพนฺโธติ ปญฺญาสกหาปโณ ทณฺโฑติ วุตฺตํ โหติ ฯ ปญฺญาสมฺพนฺโธติปิ ปาโฐ ฯ อชฺชุณฺโห ภนฺเต อาคเมหีติ ภนฺเต อชฺช เอกทิวสํ อมฺหากํ ติฏฺฐ อธิวาเสหีติ อตฺโถ ฯ ปรามสีติ คณฺหิ ฯ ชิโนสีติ ชิโตสิ ปญฺญาสํ ชิโต อสิ ฯ ปญฺญาสํ ทาเปตพฺโพติ อธิปฺปาโย ฯ {๕๓๘-๕๓๙} ราชโภคฺโคติ ราชโต โภคฺคํ ภุญฺชิตพฺพํ อสฺส อตฺถีติ ราชโภคฺโค ฯ ราชโภโคติปิ ปาโฐ ฯ ราชโต โภโค อสฺส อตฺถีติ อตฺโถ ฯ ปหิเณยฺยาติ เปเสยฺย ฯ อุตฺตานตฺถตฺตา ปนสฺส ปทภาชนํ น วุตฺตํ ฯ ยถา จ เอตสฺส เอวํ จีวรํ อิตฺถนฺนามํ ภิกฺขุนฺติ อาทีนํปิ ปทานํ อุตฺตานตฺถตฺตาเยว ปทภาชนํ น วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ อาภฏนฺติ อานีตํ ฯ กาเลน กปฺปิยนฺติ ยุตฺตปฺปตฺตกาเลน ฯ ยทา โน อตฺโถ โหติ ตทา กปฺปิยจีวรํ ปฏิคฺคณฺหามาติ อตฺโถ ฯ เวยฺยาวจฺจกโรติ กิจฺจกโร กปฺปิยการโกติ อตฺโถ ฯ สญฺญตฺโต โส มยาติ อาณตฺโต โส มยา ยถา ตุมฺหากํ จีวเรน อตฺเถ สติ จีวรํ ทสฺสติ เอวํ วุตฺโตติ อตฺโถ ฯ อตฺโถ เม อาวุโส จีวเรนาติ โจทนาลกฺขณนิทสฺสนเมตํ ฯ อิทํ หิ โวหารวจนํ วตฺตพฺพํ อสฺส วา อตฺโถ ยาย กายจิ ภาสาย ฯ อิทํ โจทนาลกฺขณํ ฯ เทหิ เม จีวรนฺติ อาทีนิ ปน นวตฺตพฺพาการทสฺสนตฺถํ วุตฺตานิ ฯ เอตานิ หิ วจนานิ เอเตสํ วา อตฺโถ ยาย กายจิ ภาสาย น วตฺตพฺโพ ฯ ทุติยํปิ วตฺตพฺโพ ตติยํปิ วตฺตพฺโพติ อตฺโถ เม อาวุโส จีวเรนาติ อิทเมว ยาวตติยํ วตฺตพฺโพ ฯ เอวํ ทฺวิตฺติกฺขตฺตุํ โจเทตพฺโพ สาเรตพฺโพติ เอตฺถ อุทฺทิฏฺฐโจทนาปริจฺเฉทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ ทฺวิตฺติกฺขตฺตุํ โจทยมาโน สารยมาโน ตํจีวรํ อภินิปฺผาเทยฺย อิจฺเจตํ กุสลนฺติ อิเมสํ ปทานํ สํเขปโต อตฺถํ ทสฺเสนฺโต สเจ อภินิปฺผาเทติ อิจฺเจตํ กุสลนฺติ อาห ฯ เอวํ ยาวตติยํ โจเทนฺโต ตํ จีวรํ ยทิ นิปฺผาเทติ สกฺโกติ อตฺตโน ปฏิลาภวเสน นิปฺผาเทตุํ อิจฺเจตํ กุสลํ สาธุ สุฏฺฐุ สุนฺทรํ ฯ จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ ฉกฺขตฺตุปรมํ ตุณฺหีภูเตน อุทฺทิสฺส ฐาตพฺพนฺติ ฐานลกฺขณนิทสฺสนเมตํ ฯ ฉกฺขตฺตุปรมนฺติ ฯ ภาวนปุํสกวจนเมตํ ฯ ฉกฺขตฺตุปรมํ หิ เอเตน จีวรํ อุทฺทิสฺส ตุณฺหีภูเตน ฐาตพฺพํ ฯ น อญฺญํ กิญฺจิ กาตพฺพํ ฯ อิทํ ฐานลกฺขณํ ฯ ตตฺถ โย สพฺพฏฺฐานานํ สาธารโณ ตุณฺหีภาโว ตํ ตาว ทสฺเสตุํ ปทภาชเน ตตฺถ คนฺตฺวา ตุณฺหีภูเตนาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ น อาสเน นิสีทิตพฺพนฺติ อิธ ภนฺเต นิสีทถาติ วุตฺเตนาปิ น นิสีทิตพฺพํ ฯ น อามิสํ ปฏิคฺคเหตพฺพนฺติ ยาคุขชฺชกาทิเภทํ กิญฺจิ อามิสํ คณฺหาถ ภนฺเตติ ยาจิยมาเนนาปิ น คณฺหิตพฺพํ ฯ น ธมฺโม ภาสิตพฺโพติ มงฺคลํ วา อนุโมทนํ วา ภาสถาติ ยาจิยมาเนนาปิ กิญฺจิ น ภาสิตพฺพํ ฯ เกวลํ กึการณา อาคโตสีติ ปุจฺฉิยมาโน ชานาหิ อาวุโสติ วตฺตพฺโพ ฯ ปุจฺฉิยมาโนติ อิทํ หิ กรณตฺเถ ปจฺจตฺตวจนํ ฯ อถวา ปุจฺฉํ กุรุมาโนติ ปุจฺฉิยมาโนติ เอวมฺเปตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ โย หิ ปุจฺฉํ กโรติ โส เอตฺตกํ วตฺตพฺโพติ ฯ ฐานํ ภญฺชตีติ อาคตการณํ ภญฺชติ ฯ อิทานิ ยา ติสฺโส โจทนา ฉ ฐานานิ ๑- วุตฺตานิ ตตฺถ วุฑฺฒิญฺจ หานิญฺจ ทสฺเสนฺโต จตุกฺขตฺตุํ โจเทตฺวาติ อาทิมาห ฯ ยสฺมา จ เอตฺถ เอกโจทนาวุฑฺฒิยา ทฺวินฺนํ ฐานานํ หานิ วุตฺตา ตสฺมา เอกโจทนา ทฺวิคุณํ ฐานนฺติ ลกฺขณํ ทสฺสิตํ โหติ ฯ อิติ อิมินา สกฺขเณน ติกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา ฉกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ ทฺวิกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา อฏฺฐกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ สกึ โจเทตฺวา ทสกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ ยถา จ ฉกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา น ฐาตพฺพนฺติ วุตฺตํ เอวํ ทฺวาทสกฺขตฺตุํ ฐตฺวา น โจเทตพฺพนฺติปิ วุตฺตเมว โหติ ฯ ตสฺมา สเจ โจเทติเยว น ติฏฺฐติ ฉ โจทนา ลพฺภนฺติ ฯ สเจ ติฏฺฐติเยว น โจเทติ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องพระอุปนันทศากยบุตร”